Chương 2

Đêm đó tôi không ngủ được.

Cứ nhắm mắt lại là thấy màu đỏ của 3 tờ tiền in sau mí mắt. Tôi trở mình hoài, sợ đánh thức Bo nên đành nằm im, mắt mở thao láo nhìn lên trần nhà. Trong đầu cứ quay vòng vòng: 3 tờ tiền đó thiệt hay giả? Nếu giả thì mất bao nhiêu mồ hôi? Có nên nói với ai không? Càng nghĩ càng không ngủ được. Tới lúc nghe tiếng xe lam của ông Tư lạch cạch ngoài đầu ngõ, tôi bật dậy luôn. Thôi, dậy làm cho rồi, nằm nữa cũng không ngủ được.

Bột hôm nay tôi ủ nhiều hơn, tính làm 150 ổ, nhiều hơn hôm qua 30 viên. Tay tôi vo bột mà đầu óc cứ lởn vởn 3 tờ tiền nằm trong hộp gỗ đầu giường. Vo tới viên thứ 50 thì tôi quên mất mình đếm tới đâu, phải đếm lại từ đầu. Má cũng dậy sớm, 2 má con lui cui trong bếp, không ai nói gì. Chắc má tưởng tôi hồi hộp vì ngày bán thứ 2. Cũng đúng một phần. Má nhìn tôi 2 lần, chắc thấy mặt tôi khác mọi hôm, nhưng má không hỏi. Má tôi vậy đó, thấy con dâu buồn thì lặng lẽ làm nhiều hơn, giành phần nhặt rau, nhóm lò, không gặng hỏi câu nào.

Trong lúc chờ mẻ bánh đầu chín, trời hửng sáng dần. Tôi lấy 3 tờ tiền mới cứng trong hộp gỗ ra, đem ra hiên. Tôi còn moi trong túi áo ra một tờ tiền cũ, loại tiền chợ búa vẫn xài hàng ngày, đặt cạnh nhau trên mặt tủ kính để so.

Vừa nhìn một cái, tim tôi đã thót lại.

Dưới ánh sáng ban ngày, sự khác biệt rõ mồn một, rõ tới mức tôi tự hỏi sao tối qua mình không thấy. Tờ tiền mới đỏ tươi rói, trong khi tờ tiền cũ đỏ sậm, màu chìm và đằm. Tôi vuốt ngón tay lên mặt giấy: tờ mới trơn láng như giấy học trò của Bo, tờ cũ ráp tay, sờ còn thấy vân nổi lăn tăn. Tôi đưa 2 tờ lên ngang tầm mắt, nheo mắt nhìn hình in ở góc: tờ cũ nét nào ra nét đó, sắc lẹm; tờ mới hình in nhòe đi, con số ở góc như bị lem mực.

Chưa hết. Tôi xếp 2 tờ chồng khít lên nhau, miết cho thẳng mép. Tờ mới dài hơn tờ cũ một chút xíu, lệch ra khoảng đầu đũa. Tiền thật người ta in máy móc, làm sao lệch được.

Tôi lật tờ thứ 2 ra coi, rồi tờ thứ 3. Cả 3 tờ y chang nhau: cùng đỏ tươi, cùng trơn láng, cùng nhòe ở góc, cùng lệch một chút xíu khi xếp chồng lên tờ tiền cũ. Không có phép màu nào hết. Cả 3 tờ đều giả.

Hay là tại tôi nhìn gà hóa cuốc? Tôi đem tờ tiền cũ ra so lại lần nữa, lần này đặt 2 tờ sát nhau ngay dưới nắng sớm. Vẫn vậy. Tôi lại moi thêm một tờ tiền khác trong ngăn kéo ra so. Vẫn vậy. Tới lần thứ 3, tôi không còn gì để tự lừa mình nữa.

Tay tôi run tới nỗi suýt làm rớt tờ tiền xuống đất.

Giả. 3 tờ tiền của ông Sáu là tiền giả. Chắc chắn không còn đường nào chối cãi.

Tôi ngồi phịch xuống cái ghế đẩu, đầu óc trống rỗng. 3 tờ tiền này bằng bao nhiêu ổ bánh mì? Bằng tiền bán 5 ổ bánh, trong đó có cả vốn bột, pate, chả lụa lẫn chút lời ít ỏi. Tôi đã đứng làm từng ổ cẩn thận, vậy mà khoản tiền đó giờ không dùng được. Tôi nghĩ vậy rồi thấy đắng nghét trong miệng. Bán được 120 ổ mà mất toi 3 tờ, tính ra công sức đổ sông đổ biển hết một khúc.

Tôi suýt nữa đã chạy vô bếp gọi má ra coi. Rồi tôi khựng lại ở cửa bếp. Kể cho má thì được gì? Má cũng như tôi, cả đời có bao giờ cầm tiền giả đâu. Má chỉ biết lo, biết xuýt xoa, biết tự trách mình không phụ được con dâu. Chỉ tổ thêm một người mất ngủ như tôi. Tôi quay ra hiên, ngồi xuống lại.

Rồi hàng loạt câu hỏi ập tới, cái nào cũng nhức đầu.

Ông Sáu có biết không? Tôi nhớ lại vẻ mặt ông hôm qua, cười hì hì khoe tiền mới đổi, còn cho Bo 2 viên kẹo dừa. Người cho con nít kẹo mà đi lừa tiền giả sao? Không, tôi không tin. Ông Sáu vá xe ở đầu ngõ mấy chục năm, ai cũng quý. Chắc ông cũng bị ai đó thối cho mà không biết, như tôi vậy. Nghĩ tới đây, tôi thấy tội ông hơn là giận.

Vậy có nên hỏi ông không? Hỏi sao cho khỏi mất lòng? “Ông Sáu ơi, tiền ông đưa con hôm qua là tiền giả đó.” Nói vậy khác nào vu cho ông tội lừa đảo. Mà nếu ông cũng là nạn nhân, hỏi cũng chẳng giải quyết được gì, chỉ thêm một người mất ngủ như tôi.

Hay báo công an? Ý nghĩ này vừa ló lên tôi đã rùng mình. Tưởng tượng cảnh 2 anh công an tới đầu ngõ, đứng trước xe bánh mì của tôi hỏi han, cả ngõ xúm lại coi. Chưa đầy một buổi, tin “xe bánh mì cô Lệ dính tiền giả” sẽ bay khắp xóm. Xe tôi mới bán được đúng một ngày. Khách đang tin tưởng, nghe vậy ai dám mua nữa? Người ta không cần biết tiền giả từ đâu ra, người ta chỉ nhớ “chỗ đó có phốt”.

Mà công an mà vô cuộc, người đầu tiên bị gọi lên hỏi là ông Sáu, người đưa tiền cho tôi. Ông già rồi, cả đời vá xe lương thiện, bị tra hỏi thì tội ông biết bao nhiêu. Không, tôi không thể để ông Sáu bị liên lụy vì chuyện này.

Hay nói với chú Út? Chú hay đi đây đi đó, rành chợ búa hơn tôi, biết đâu chú nhìn ra được manh mối gì. Nhưng tính chú nóng như lửa, biết chuyện là chú làm ầm lên cho coi. Chú mà ầm lên thì cả ngõ biết, khác gì báo công an. Vả lại, chuyện làm ăn của tôi, tôi muốn tự lo. Thôi.

Nói với má? Má 65 tuổi rồi, đêm nào cũng trằn trọc lo cho tôi với Bo. Nói ra má lại mất ngủ theo, lại xuýt xoa, lại tự trách không phụ được con dâu. Không. Chuyện này tôi chịu một mình.

Tôi ngồi đó một lúc lâu, nghe mùi bánh trong lò thơm dần lên mà thấy lòng nguội ngắt. Rồi tôi tự vỗ vô má mình một cái cho tỉnh.

Thôi. Coi như của đi thay người. Coi như 3 tờ tiền này mua một bài học, bài học đầu tiên của nghề buôn bán: từ nay tiền khách đưa, tờ nào cũng phải coi kỹ. 3 tờ tiền mà học được bài học này, còn rẻ chán. Người ta học khôn phải trả giá đắt hơn nhiều. Tôi tự an ủi mình vậy, an ủi tới lần thứ 3 thì cũng thấy xuôi xuôi. Lòng nhẹ đi một chút, đủ để đứng dậy đi làm tiếp. Ngoài hiên, nắng đã lên cao, mẻ bánh đầu trong lò chắc cũng sắp chín tới.

Má từ trong bếp đi ra, thấy mắt tôi thâm quầng thì chau mày:

- Đêm qua mày không ngủ hả? Mắt như gấu trúc vậy.

- Dạ, con lo bữa nay 150 ổ bán không hết.

Má phì cười:

- Bán không hết thì 3 má con mình ăn, lo gì mà lo. Mày cứ như lo cho cả thiên hạ.

Tôi cười gượng, cúi xuống xếp bánh vô rổ để má khỏi nhìn mặt mình. Nói dối má, tôi thấy có lỗi, nhưng chuyện này má biết cũng chỉ thêm lo. Để tôi lo một mình là được rồi.

Tôi lấy miếng vải sạch, gói 3 tờ tiền giả lại cẩn thận, nhét xuống đáy hộp gỗ, đè mấy tờ tiền lẻ lên trên. Như chôn một điều không muốn nhớ. Xong xuôi, tôi đậy nắp hộp lại, còn lấy cuốn sổ đè lên nữa, như sợ 3 tờ tiền đó nhảy ra ngoài. Làm xong, tôi phủi tay 2 cái, hít một hơi dài. Xong. Chuyện này từ giờ chỉ mình tôi biết.

Đang khóa cửa, tôi chợt nhớ lại câu ông Sáu nói hôm qua: “Tiền mới đổi đợt rồi.” Đổi ở đâu mà mới cứng vậy? Ngân hàng thì phải xếp hàng, khai báo lằng nhằng, ai mà đổi được tiền mới cứng cả xấp. Hay là đổi ở chợ? Tôi nghe nói ngoài chợ đen có chỗ đổi tiền, tiền mới tiền cũ gì cũng có. Ý nghĩ vừa ló lên, tôi đã gạt đi. Hôm nay còn 150 ổ bánh phải bán, đầu óc đâu mà nghĩ chuyện đó. Nhưng câu hỏi cứ lởn vởn mãi không chịu đi, như con muỗi vo ve bên tai.

Ngày thứ 2, tôi bán hết 150 ổ, về sớm hơn hôm qua nửa tiếng. Nhưng có một điều khác hẳn: tiền khách đưa, tờ nào tôi cũng vuốt 2 lần, đưa lên nhìn kỹ rồi mới cất vô ngăn kéo. Có bà khách thấy vậy cười:

- Cô Lệ kỹ quá!

Tôi cười trừ:

- Dạ, con quen tay vậy đó cô!

Từ đó về sau, tôi không dám cầm tiền bằng một tay nữa.

Anh Ba xe ôm ghé như đã hứa hôm qua, mua 2 ổ. Lúc trả tiền, tôi cầm tờ tiền của anh đưa lên nhìn kỹ, vuốt 2 lần. Anh Ba cười ha hả:

- Cô Lệ coi tiền như coi vàng vậy! Sợ tiền giả hả cô?

Tôi giật thót trong bụng, ngoài mặt cười trừ:

- Dạ, em coi kỹ chút cho chắc anh à!

Anh không biết, từ hôm nay, tay tôi đã khác hôm qua rồi. Có một bà khách lạ trả tôi một tờ tiền cũ mèm, rách một góc nhỏ. Hồi hôm qua tôi đã nhận ngay không nghĩ ngợi, bữa nay tôi vuốt tới vuốt lui mãi mới dám bỏ vô ngăn kéo. Bà nhìn tôi là lạ. Tôi cười trừ trong bụng: thà bị chê kỹ tính, còn hơn mất thêm tiền oan.

Có một anh thanh niên lạ ghé mua 2 ổ, nói nghe anh Ba xe ôm khen nên tới thử. Tôi mừng thầm: mới ngày thứ 2 đã có khách truyền miệng. Nếu cứ vầy, xe bánh mì của tôi sống được. Chỉ cần đừng có chuyện gì nữa.

Sáng đó, lúc đẩy xe về ngang quán hủ tiếu của bà Hai, tôi thấy bà đang đứng quạt lò, ngẩng lên nhìn theo xe tôi. Ánh mắt bà lạ lắm, không phải cái cười toe toét của sáng hôm qua. Đăm chiêu, tính toán cái gì đó. Tôi cho là mình nghĩ nhiều, tại cả ngày nay đầu óc tôi đâu có yên ổn gì.

Tối đó đếm tiền, tôi soi từng tờ dưới đèn, tờ nào cũng nhìn 2 lần mới ghi vô sổ. Má thấy vậy thì gật gù:

- Mày kỹ vậy tốt. Buôn bán là phải vậy đó con.

Tôi dạ một tiếng, không dám nói thiệt. Kỹ gì đâu má ơi, con là bị lừa một lần nên sợ. Bo ngồi cạnh coi, thắc mắc:

- Sao má nhìn tiền lâu vậy?

- Má coi tờ nào đẹp thì để dành.

Nó gật gù tin sái cổ. Tôi thấy thương nó quá. Ước gì tôi cũng còn tin người dễ như nó.

Đêm xuống, tôi nằm cạnh Bo, dặn mình từ nay phải coi tiền kỹ hơn, làm ăn cẩn thận hơn. Lúc đó tôi tưởng mất 3 tờ tiền là chuyện xui nhất rồi.

Tôi lầm to.