Chương 2

Sáng hôm sau, Mận dậy từ 4 giờ như mọi ngày. Đêm qua cô không ngủ được bao nhiêu, mắt cay xè, nhưng tay chân vẫn làm theo thói quen: vo gạo, nấu nồi cơm điện lớn, kho nồi thịt ba rọi, luộc rổ rau muống, chiên thêm chảo trứng ốp la. Mùi thức ăn thơm phức cả gian bếp nhỏ.

Thảo dậy lúc 5 giờ, mặt còn ngái ngủ, tóc rối như tổ quạ. 2 mẹ con ngồi ăn cơm nguội với trứng chiên. Thảo vừa ăn vừa liếc mẹ.

- Mẹ, dì Tư nói phụ quán buổi chiều thôi, 30 ngàn một buổi đó mẹ. Con phụ một tháng là đủ tiền học thêm rồi, mẹ khỏi lo.

Mận gắp thêm miếng trứng bỏ vào chén con.

- 30 ngàn không mua được tương lai của con. Ăn nhanh đi học, trễ giờ.

- Mẹ lúc nào cũng… Thảo bĩu môi, vành mắt hoe hoe. - Nhà mình khó khăn, con phụ một chút thì sao đâu.

- Nhà mình chưa tới mức phải để con nghỉ học đi bưng nước. Mận nhìn thẳng vào mắt con. - Mẹ còn đôi tay, mẹ lo được. Con chỉ cần học thôi. Nghe chưa?

Thảo cúi đầu và cơm, không cãi nữa, nhưng cái miệng vẫn trề ra. Trước khi con bé dắt xe đi, Mận nhét vào cặp nó thêm 20 ngàn.

- Ăn sáng đàng hoàng, đừng có nhịn. Tiền này mẹ cho, không phải tiền phụ quán.

- Dạ. Thảo lí nhí, đạp xe đi, cái cặp sách nảy tưng tưng sau lưng.

Mận đứng nhìn theo tới khi bóng con khuất ngoài ngõ mới quay vào dọn gánh. 6 giờ, cô gánh cơm ra đầu ngõ bán. Tay cô làm thoăn thoắt mà đầu óc để đâu đâu, mấy lần quên thối tiền cho khách.

- Mận! Mày sao vậy? Bà Tám vừa mua cơm vừa nhìn cô chằm chằm. - Mắt thâm quầng hết trơn. Đêm qua thức khuya hả?

- Dạ, con lo vụ họp họ sáng nay. Mận cười gượng, thối tiền thừa cho bà Tám 10 ngàn.

- Nè, thừa nè. Bà Tám trả lại tờ 10 ngàn, hạ giọng. - Tao dặn lại lần nữa: hôm nay họp họ, mày ký giấy gì thì đọc kỹ nghen. Đất đai là chuyện lớn, đừng có nghe ai xúi.

Mận gật đầu, trong lòng thấy ấm. Cả xóm này, người lo cho cô thật lòng chắc chỉ đếm được trên đầu ngón tay: bà Tám, cô Ba, và… hết.

8 giờ, bán hết 40 phần cơm, cô dọn gánh, thay bộ đồ tươm tất nhất là cái áo bà ba màu xanh rêu, rồi đạp xe ra nhà thờ họ. Nắng đã lên cao, mồ hôi ướt đẫm lưng áo. Cô vừa đạp vừa nhẩm lại trong đầu những gì mình sẽ nói. Kiếp trước, tại buổi họp này, cô đã ngồi im như khúc gỗ, gật đầu cho qua chuyện. Kiếp này, cô phải nói. Nói cho rõ, nói cho cả họ nghe.

Nhà thờ họ nằm cuối xóm, mái ngói rêu phong, sân gạch rộng thênh thang. Hôm nay sân đông nghịt. Bàn ghế nhựa xếp thành vòng tròn quanh sân. Trên bàn thờ họ, di ảnh ông bà nội khói hương nghi ngút. Bác Hai, anh cả của ba, ngồi ở ghế đầu, tay cầm cây gậy tre.

Mận dựng xe, hít một hơi dài rồi bước vào. Dũng tới từ sớm, đang ngồi cạnh dượng Ba, hai người chụm đầu nói gì đó. Thấy cô, cả hai cùng ngẩng lên cười. Nụ cười của dượng Ba hiền như mọi ngày.

Mận siết quai giỏ xách, nhắc mình: đếm. Ổng cười một cái, mình đếm một cái. Đây là cái thứ nhất.

- Rồi, đông đủ rồi ha. Bác Hai gõ gậy xuống nền gạch cho trật tự. - Hôm nay họp họ, bàn chuyện miếng đất hương hỏa của em tôi để lại. Đất đó là đất thờ tự ông bà, nhưng mấy chục năm nay nhà em tôi ở, giờ nó mất rồi, phải chia cho rõ ràng để con cháu khỏi mích lòng về sau. Ai có ý kiến gì thì nói.

Cả sân im lặng một lúc. Rồi dượng Ba đứng dậy, phủi phủi ống quần, chắp tay chào cả họ.

- Thưa bác Hai, thưa cả họ. Con là rể, đáng lẽ không nên nhiều lời. Nhưng con thấy chuyện này đơn giản thôi. Đất hương hỏa thì trước sau cũng chia cho chị em con Mận với thằng Dũng. Thủ tục giấy tờ lằng nhằng lắm, mình tự làm thì rề rà cả tháng. Chi bằng để thằng Dũng đứng tên lo cho nhanh. Nó trẻ, nó chạy được. Người nhà với nhau, tin nhau là chính.

Mấy cái đầu gật gù. Ông Sáu ngồi bên cạnh cũng hùa theo:

- Ờ, để thằng Dũng lo cho nhanh, họp hành chi cho mệt.

Dũng ưỡn ngực ra, mặt rạng rỡ như được trao huân chương. Mận thấy chú Tư ngồi góc sân cũng gật gù theo.

Tim Mận đập thình thịch. Tới rồi. Đúng y kiếp trước. Kiếp trước, cũng tại chỗ này, cũng câu này, cô đã gật đầu. Rồi 3 tháng sau, Dũng đem tờ giấy ủy quyền của cô đi thế chấp.

Cô đứng dậy. Cả sân quay lại nhìn.

- Thưa bác Hai, thưa cả họ. Giọng cô hơi run, cô phải bấu tay vào mép bàn cho đỡ run. - Con có ý kiến khác.

Dượng Ba khựng lại nửa giây. Nụ cười của ổng cứng lại, rất nhanh, rồi lại giãn ra như cũ. Nhưng Mận đã thấy. Kiếp trước cô không để ý. Kiếp này cô đếm. Cái cười thứ hai, và là cái đầu tiên không tới mắt.

- Con nghĩ vầy. Mận hít một hơi. - Đất này là đất hương hỏa của ông bà, trong đó có phần đất thờ tự không được đụng tới. Còn lại chia cho con và em Dũng. Nhưng chia sao thì phải đo đạc cho rõ ràng, lập biên bản, cả họ cùng ký tên làm chứng. Con đề nghị mời địa chính xã xuống đo, chia làm 3 phần: 1 phần đất thờ tự để chung lo hương khói, 2 phần còn lại chia đều cho 2 chị em con. Rõ ràng, minh bạch, sau này con cháu không ai nói được gì, ba con ở dưới cũng yên lòng.

Cả sân xôn xao. Bác Hai vuốt râu, gật gù:

- Con Mận nói cũng có lý. Đất thờ tự mà không rạch ròi, sau này con cháu tranh nhau thì mang tội.

- Có lý cái gì! Dũng đứng phắt dậy, mặt đỏ gay. - Chị Hai, chị nói vậy là sao? Chị không tin em hả? Em là em ruột của chị đó!

Mận nhìn em trai, lòng đau như cắt. Cô muốn nói với nó: chị tin em, chị chỉ không tin người xúi em. Nhưng nói ra bây giờ thì…

- Chị tin mày. Mận nhìn thẳng vào mắt em, nói từng chữ. - Nhưng đất này là của ba, không phải của riêng chị em mình. Chia rõ ràng thì mày cũng đỡ mang tiếng. Sau này mày có vợ có con, không ai nói được là mày ăn gian của chị. Chị làm vậy là giữ cho cả hai chị em.

Dũng há miệng định cãi, nhưng dượng Ba đã đặt tay lên vai nó, ấn nó ngồi xuống. Ổng cười, nhưng Mận thấy quai hàm ổng bạnh ra. Cái cười thứ ba.

- Con Mận nói cũng phải. Dượng Ba gật đầu, giọng vẫn hiền khô. - Minh bạch thì tốt. Nhưng mà thủ tục xã… lâu lắm con ơi. Đo đạc, biên bản, ký tên… mất cả tháng trời. Trong lúc đó đất để không, phí. Hay vầy cho nhanh: để thằng Dũng đứng tên lo giấy tờ trước, chia sau. Giấy tờ xong trong tuần, khỏi chờ xã cả tháng. Dượng bảo đảm.

Cả sân lại gật gù. Mận thấy tay mình lạnh ngắt.

Đứng tên trước chia sau. Nghe thì tiện. Nhưng tên ai thì đất của người đó. Kiếp trước, cũng chính cái trò đứng tên trước này, Dũng đã đem đất đi thế chấp. Cô không hiểu luật nhiều, nhưng cô hiểu điều đó.

- Dượng Ba. Mận ngẩng lên, nhìn thẳng vào ổng lần đầu tiên từ sáng. - Con hỏi thiệt, đứng tên trước là sao? Tên ai thì đất của người đó, đúng không dượng? Con ít học, con chỉ hiểu vậy thôi.

Câu hỏi đó như hòn đá ném xuống ao. Cả sân im bặt.

Dượng Ba há miệng, rồi ngậm lại. Trong nửa giây, ổng không tìm ra chữ để nói. Mận đếm: đây là lần đầu tiên từ sáng, ổng không cười nổi.

- Ờ thì… dượng Ba cười gượng. - Ý dượng là làm giấy ủy quyền, thằng Dũng thay mặt cả nhà đi làm thủ tục cho nhanh…

- Giấy ủy quyền thì người ủy quyền phải ký, đúng không dượng? Mận hỏi tiếp, giọng vẫn nhỏ nhẹ. - Nếu nội dung cho phép cả thế chấp, chuyển nhượng thì thằng Dũng có thể thay mặt con làm những việc đó, đúng không?

Bác Hai gõ gậy xuống nền gạch, cắt ngang:

- Con Mận hỏi đúng đó. Giấy ủy quyền là phải người ta tự ký, không ai ký thay được. Ủy quyền tới đâu phải đọc cho rõ, không thể nghe nói lo thủ tục rồi ký đại. Thôi, biểu quyết cho nhanh. Ai đồng ý làm theo cách con Mận, mời xã đo đạc, chia rõ, lập biên bản cả họ ký, giơ tay.

Từng cánh tay giơ lên. Chú Tư giơ. Mấy bác mấy chú khác giơ. Cô Ba nhìn chồng một cái, rồi cũng rụt rè giơ tay lên.

Mận đếm sơ, quá bán. Cô thở ra một hơi mà cô không biết mình đã nín từ lúc nào.

- Đa số đồng ý. Bác Hai gật đầu, giọng chắc nịch. - Vậy quyết định: tuần sau mời địa chính xã xuống đo. Thằng Dũng, mày phụ chị mày lo chuyện này. Dượng Ba, mày là rể, có lòng thì phụ một tay.

- Dạ. Dượng Ba chắp tay, cười. - Con sẵn lòng.

Cái cười thứ tư. Mận đếm, và thấy ớn lạnh: cái cười này, mắt ổng không cười.

Buổi họp tan. Mọi người lục tục ra về. Mận thắng. Ván đầu tiên, cô thắng thật.

Cô Ba nán lại, kéo tay Mận ra góc sân, nói nhỏ:

- Mận nè, con làm vậy… dượng Ba mất mặt đó. Ổng có lòng giúp mà.

- Con chỉ giữ đất của ba thôi, cô Ba. Mận nắm tay cô. - Đất rõ ràng thì ai cũng khỏe, dượng Ba cũng đỡ mang tiếng. Cô nói với dượng giùm con một tiếng nghen.

Cô Ba thở dài, không nói gì thêm, lặng lẽ đi về. Mận nhìn theo bóng cô nhỏ thó, trong lòng ngổn ngang. Cô Ba hiền, cô Ba thương cô thiệt. Chỉ tiếc là cô Ba tin chồng tuyệt đối.

Chú Tư đi ngang, vỗ vai Mận:

- Con Mận nói phải đó. Đất đai phải rõ ràng mới bền. Ủng hộ con.

- Dạ, con cảm ơn chú Tư.

Mận dắt xe ra cổng, chân nhẹ bẫng như đi trên mây. Cô đã làm được. Kiếp trước cô ngồi im, kiếp này cô đã đứng lên nói. Ba ơi, ba thấy không, con gái ba không còn hiền như cục đất nữa.

Nhưng niềm vui chưa được bao lâu thì tắt ngúm. Ở góc sân, Dũng đang đứng nói chuyện với dượng Ba. Ổng vỗ vai nó, ghé tai nói gì đó, Dũng gật đầu lia lịa. Xa quá, cô không nghe được.

Nhưng cô không cần nghe. Kiếp trước, cũng cái vỗ vai này, cũng cái ghé tai này, mà 3 tháng sau Dũng đem đất đi thế chấp vay nóng.

Mận siết chặt tay lái xe đạp tới mức khớp ngón tay trắng bệch. Ván đầu cô thắng, nhưng cô chợt hiểu ra một điều làm cô lạnh sống lưng: từ hôm nay, cô không chỉ giữ đất. Cô phải giữ cả em trai mình, khỏi bàn tay đang đặt trên vai nó kia.

Tối đó, Thảo đi học về, thấy mẹ ngồi thẫn thờ bên mâm cơm nguội, con bé im lặng một lúc lâu rồi khẽ nói:

- Mẹ, hay là… thôi, không có gì. Con đi tắm.

Mận ngẩng lên, nhưng Thảo đã chạy vụt vào buồng. Cô nhìn theo, trong lòng dấy lên một nỗi lo mơ hồ. Con bé định nói gì? Sao lại thôi?