Chương 4
Trời vừa tờ mờ sáng, sương mù dày đặc còn giăng kín những tán nhãn cổ thụ ngoài vườn thì tiếng trống đình đã gióng lên dồn dập, báo hiệu giờ thi hành gia pháp đối với Trịnh Hạo Nhiên đang đến gần. Từ Minh Châu đứng bên cửa sổ phòng cưới, bàn tay cô vô thức siết chặt mảnh giấy rách mang tên người chú mất tích Trịnh Khải Lâm giấu trong vạt áo gấm. Cô không thể bỏ trốn như lời dặn của Hạo Nhiên đêm qua. Anh đã vì cô mà gánh chịu tội phản nghịch, cô tuyệt đối không thể để anh một mình đối diện với ba mươi roi chí mạng trước bàn thờ tổ.
Đúng lúc ấy, cánh cửa phòng bật mở, A Sương hớt hải chạy vào, trên tay nâng một tấm thiếp bọc giấy đỏ rực, niêm phong bằng một lớp sáp màu nâu đất.
“Tiểu thư… Ông trưởng họ Tú vừa cho người đưa tấm thiếp này tới!”
Minh Châu nhận lấy tấm thiếp, ngón tay miết nhẹ lên lớp sáp còn nguyên vẹn, nơi đóng nổi hình một cành trúc sắc nét. Đó là dấu ấn riêng của Cụ Tú (Đào Văn Thản), người bấy lâu nay vẫn đứng giữa hai dòng họ làm trung gian hòa giải. Khi mở tấm thiếp, những dòng chữ nắn nót, tăm tắp hệt như văn bản hành chính hiện ra, kèm theo một bức thư gửi riêng cho Trịnh lão gia Trịnh Hữu Học:
Yêu cầu hoãn lại mọi hình phạt gia quy trong phủ họ Trịnh. Trong vòng ba ngày nữa, tại nhà thờ họ Từ, cụ Tú dưới danh nghĩa cựu quan huyện và người hòa giải tối cao sẽ chủ trì phiên họp đại biểu của hai dòng họ để phân định dứt điểm phần ruộng đất tranh chấp suốt mười lăm năm qua.
A Sương khẽ thở dốc, ghé sát tai Minh Châu giải thích:
“Bấy lâu nay, từ ngày mẹ tiểu thư mất mười lăm năm trước, chính cụ Tú là người đứng ra lo liệu đám tang chu toàn cho bà. Cụ vốn là nguyên quan huyện, sau này cáo lão về quê dạy học và làm nghề thuốc, ai nấy trong vùng đều kính nể cụ như bậc thánh sống. Trịnh lão gia dù có hung bạo đến đâu cũng không dám làm trái ý cụ Tú trước mặt dân làng.”
Bức thư của cụ Tú chính là chiếc phao cứu sinh kịp thời. Để giữ thể diện dòng họ trước phiên hòa giải lớn, Trịnh Hữu Học buộc phải tạm hoãn hình phạt roi đối với Hạo Nhiên và chuyển anh sang chế độ giam lỏng tại thư phòng phía Đông.
Ba ngày tiếp theo trôi qua trong sự im lặng căng thẳng đến ngột ngạt. Minh Châu không được phép rời khỏi nội viện, nhưng cô dành trọn ba đêm để xâu chuỗi mọi manh mối. Bức địa đồ giả ghi khoản hối lộ cho quan huyện Đào Văn Thản và cái tên Trịnh Khải Lâm trên mảnh giấy rách của mẹ , tất cả đang dẫn cô tới một sự thật kinh hoàng vượt xa ranh giới của hai họ Từ - Trịnh.
Sáng hôm thứ ba, trời âm u, mây xám vắt ngang đỉnh núi.
Từ đầu ngõ dẫn vào nhà thờ họ Từ, tiếng trống chiêng điểm liên hồi, thu hút hàng trăm dân làng Ba Bụi đổ về vây kín hàng rào trúc để chứng kiến phiên hòa giải lịch sử. Chiếc sân gạch rộng lớn trước bái đường đã được kê sẵn những dãy ghế gỗ lim đen bóng dành cho các trưởng lão của hai dòng họ.
Minh Châu mặc chiếc áo tràng màu xanh nhạt, tóc búi gọn gàng không cài trâm gấm, lặng lẽ bước vào sân. Ánh mắt cô lướt nhanh qua đám đông và lập tức dừng lại ở góc hiên nhà bái đường: Hạo Nhiên đứng lẫn trong tốp thanh niên họ Trịnh phía sau. Gương mặt anh nhợt nhạt sau ba ngày bị giam lỏng, nhưng bờ vai vẫn thẳng tắp và đôi mắt sâu thẳm vẫn khóa chặt lấy cụ Tú đang bước ra giữa sân.
Cụ Tú đứng tuổi ngoài bảy mươi, nhưng tướng người còn vô cùng nhanh nhẹn, bộ râu dài bạc trắng buông thõng trên chiếc áo thụng xanh thanh nhã, tay chống gậy trúc đầy ung dung. Tiếng nói của cụ trầm ấm, vang vọng khắp khoảng sân rộng khiến toàn bộ tiếng xầm xì lập tức tắt lịm:
“Mười lăm năm nay, hai họ Từ - Trịnh vì một thửa đất ven sông mà kiện tụng, đổ máu không thôi. Hôm nay, dưới ánh sáng tôn đường, tôi đề nghị một phương án phân chia công bằng: Phần đất phía tây, vốn là tài sản chung, nên chia đôi. Nhà họ Trịnh giữ phần phía đông giáp giếng nước, nhà họ Từ giữ phần phía tây giáp rừng. Như vậy, con cháu hai bên đều có đường sống, từ nay hóa giải hận thù.”
Tiếng vỗ tay đồng tình rộ lên khắp sân gạch. Trịnh lão gia Trịnh Hữu Học lập tức đứng dậy, chắp tay đầy tôn kính:
“Cụ Tú phân xử rất công minh. Họ Trịnh chúng tôi xin nghe theo.”
“Tôi không đồng ý!”
Giọng nói thanh mảnh nhưng đanh thép của Từ Minh Châu vang lên cắt ngang bầu không khí hồ hởi gượng gạo ấy. Mọi ánh mắt kinh ngạc đổ dồn về phía cô. Cụ Tú khựng lại, đôi mắt sáng lướt qua người cô, nụ cười bao dung nhạt đi vài phần:
“Cháu dâu họ Từ, cháu có điều gì muốn nói?”
Minh Châu bước thẳng ra giữa sân bái đường, dõng dạc nói:
“Bức địa bạ mà cụ vừa trình bày, tôi đã đọc qua. Nhưng phần đất phía tây giáp rừng mà cụ định chia cho nhà họ Từ vốn chưa bao giờ thuộc quyền sở hữu của hai dòng họ. Đó là đất công canh nông của làng, được giao cho một người duy nhất trông coi mười lăm năm trước, rồi người ấy cùng toàn bộ giấy tờ gốc đột ngột mất tích dạo ấy.”
Trịnh Hữu Học đứng phắt dậy, gương mặt vuông vức hằn lên những tia máu giận dữ:
“Con dâu! Ngươi dám ngông cuồng nói bậy trước tôn đường hay sao?!”
Một tộc lão họ Từ cũng đứng dậy, giọng gay gắt chỉ trích:
“Từ thị! Ngươi cưới chồng họ Trịnh chưa trọn tháng đã gây loạn, nay lại dám đứng ra chất vấn cụ Tú , người đã có công cứu vãn hòa khí hai họ suốt mười lăm năm qua và lo liệu hậu sự cho mẹ ngươi. Ta thấy ngươi mới chính là kẻ phản bội dòng họ!”
“Tiểu thư của tôi không hề nói bậy!”
A Sương bất ngờ từ trong đám đông bước ra, quỳ sụp xuống giữa sân gạch nhòa sương, ba lần dập đầu trước hội đồng tộc lão:
“Con là A Sương, hầu cận của nhà họ Từ. Con xin lấy tính mạng ra thề trước ban thờ tổ: Ba đêm trước ngày hôn lễ diễn ra, con đi qua vườn sau nhà cụ Tú thì thấy cụ và Trịnh lão gia đang bàn bạc riêng tư trong góc tối. Chính mắt con thấy cụ Tú đưa cho Trịnh lão gia một xấp giấy bọc vải nâu và dặn: ‘Nhớ giữ kỹ, đợi khi xong việc’!”
“Đồ nha hoàn láo xược! Dám vu khống bôi nhọ thanh danh của ta!” Trịnh Hữu Học gầm lên đầy phẫn nộ.
Cụ Tú vẫn giữ vẻ điềm tĩnh đáng kinh ngạc, khẽ thở dài đầy rộng lượng:
“Ta làm việc công chính mấy mươi năm bằng lương tâm, giờ lại bị một đứa nha hoàn vu cáo. Trịnh lão gia, ông nói xem, ta và ông có bao giờ gặp riêng tư như thế không?”
“Tuyệt đối không có!” Trịnh Hữu Học lắc đầu nhanh như một phản xạ.
Cụ Tú vuốt râu cười nhạt:
“Vậy thì rõ rồi. Lời một đứa hầu gái không thể làm bằng chứng trước tôn đường được.”
Sự nghi ngờ của đám đông bắt đầu quay ngược lại phía Minh Châu và A Sương. Giữa lúc tình thế ngàn cân treo sợi tóc, một tiếng động lớn vang lên từ phía cổng nhà thờ họ.
Trịnh Hạo Nhiên dứt khoát bước vào giữa sân gạch. Anh đi thẳng đến trước mặt cụ Tú, trên tay nâng một cuốn sổ nát cũ cùng một mảnh giấy rách, đặt mạnh xuống mâm đồng giữa sân:
“Cụ Tú, nếu lời của A Sương không đủ làm bằng chứng, thì xin cụ hãy nhìn vào những vật chứng này.”
Cụ Tú nheo mắt nhìn anh thiếu chủ trẻ tuổi:
“Trịnh nhị thiếu gia, ngươi đang gánh tội phản nghịch gia quy, không có tư cách nói chuyện ở đây.”
“Tôi không cần tư cách gia tộc để nói lên sự thật.” Giọng Hạo Nhiên lạnh lùng, gõ từng tiếng xuống nền gạch: “Mảnh giấy này chính là khế ước chuyển nhượng dứt điểm toàn bộ phần đất phía tây giáp rừng mười lăm năm trước. Người ký nhận đất không phải là dòng họ Trịnh hay họ Từ, mà là một cái tên vô cùng xa lạ: Đào Văn Thản.”
Cái tên vừa thốt ra khiến mặt cụ Tú biến sắc, đôi tay run rẩy nắm chặt gậy trúc.
Hạo Nhiên nhìn thẳng vào mắt cụ Tú, gằn từng chữ:
“Đào Văn Thản chính là tên cúng cơm của cụ khi còn làm quan huyện mười lăm năm trước. Cụ dùng quyền lực tri huyện để ép hai dòng họ ký vào tờ hương ước giả, tráo đổi địa đồ gốc và tự tay thâu tóm hai mươi mẫu ruộng màu mỡ vào túi riêng của mình!”
Sân đình bùng nổ trong tiếng ồn ào kinh hoàng! Các tộc lão hai họ đồng loạt đứng bật dậy, Trịnh Hữu Học há hốc miệng không thốt nên lời.
Biết không thể chối cãi khi chữ ký và con ấn triện huyện năm xưa hiển hiện rành rành trên mặt giấy, cụ Tú từ từ hạ gậy trúc xuống. Nụ cười thánh thiện, phúc hậu bấy lâu biến mất hoàn toàn, thay vào đó là một gương mặt già nua, đầy tàn nhẫn và cay độc. Cụ bật cười khùng khục trong cổ họng, tiếng cười khô khốc như quạ kêu ban đêm:
“Hóa ra các người tưởng ta sống vì cái tình làng nghĩa xóm rách nát này sao?! Thửa đất bờ Tây đó đủ nuôi con cháu ta ba đời sung túc. Hai cái dòng họ Từ - Trịnh ngu ngốc các người cứ việc cắn xé, thù hận lẫn nhau. Ta chỉ cần đóng vai kẻ hòa giải đứng giữa, đưa ra vài lời khuyên răn giả tạo, đợi ngày hai bên kiệt quệ kiệt sức vì kiện tụng rồi thâu tóm đất đai với giá rẻ mạt!”
Cụ Tú quay phắt lại, ánh mắt sắc lẹm găm chặt vào Minh Châu đầy căm hận:
“Nhưng ta không ngờ, một đứa con dâu chân ướt chân ráo như cô lại phá hỏng toàn bộ ván cờ mười lăm năm của ta!”
Cụ Tú vừa dứt lời, sáu gã gia nhân mặc áo đen từ phía cổng bỗng đồng loạt tiến vào, tay lăm lăm đoản đao sắc lạnh bảo vệ phía sau cụ. Biết mình đã lộ mặt, Đào Văn Thản cười lạnh lùng rồi nhanh chóng lùi bước ra cổng dưới sự hộ tống của đám tay chân canh gác nghiêm ngặt.
Mặc dù ranh giới đất đai bị lừa gạt đã phơi bày ra ánh sáng, Từ Minh Châu vẫn đứng lặng người giữa sân bái đường đầy gió lạnh. Cuộc chiến thâu tóm đất đai của Đào Văn Thản đã rõ, nhưng cái chết oan khuất của mẹ cô và sự biến mất đầy bí ẩn của người chú Trịnh Khải Lâm mười lăm năm trước vẫn chưa hề có câu trả lời. Kẻ thực sự nhúng tay vào máu của mẹ cô vẫn còn đang ẩn nấp đâu đó trong bóng tối của phủ họ Trịnh.