Chương 4

- Khoan đã! - cô giơ tay ra hiệu dừng lại, nhìn anh chàng lạ mặt từ đầu tới chân. - Anh nói anh là ai?

- Mến, - anh ta cười toe toét, vai vẫn vác đòn gánh. - Phu khuân vác ở chợ huyện. Cô Hai cứ gọi tui là thằng Mến.

- Tui hỏi là sao anh lại ở đây? Sáng sớm tinh mơ, anh không đi khuân vác mà tới nhà tui gánh mắm phụ?

Thằng Sáng chen vào, hăng hái giải thích:

- Hôm qua ở chợ, con làm đổ một thố mắm, anh Mến phụ con dọn, còn cho con cái bánh đa nữa! Ảnh nói hôm nay rảnh, qua phụ má gánh cho đỡ cực!

Cô nheo mắt nhìn Mến. Phu khuân vác rảnh rỗi buổi sáng? Khuân vác thì phải đi làm từ sớm chứ? Nhưng anh ta cười tỉnh bơ, nụ cười không có vẻ gì là gian dối, chỉ có… hơi quá nhiệt tình.

- Thôi được, - cô nói. - Anh gánh thì gánh, nhưng nói trước: nhà tui không có tiền trả công đâu.

- Ai đòi công! - Mến xua tay. - Tui thấy cô Hai gánh nặng, phụ một tay cho vui. Đi thôi, trễ chợ!

Anh ta vác gánh đi phăm phăm ra cổng, thằng Sáng chạy theo sau. Cô đứng nhìn theo, trong bụng vẫn đầy dấu hỏi, nhưng vai thì… nhẹ hẳn. Phải công nhận, có người gánh phụ một đầu thì đời dễ thở hơn nhiều.

Má Chín từ trong bếp bước ra, thấy cảnh đó thì trợn mắt:

- Thằng nào đó?!

- Dạ… anh Mến, phu khuân vác ở chợ, qua phụ con gánh mắm.

- Phu khuân vác? - bà nheo mắt nhìn theo bóng Mến đã khuất sau rặng tre. - Đàn ông tự dưng tốt với đàn bà góa chồng thì chỉ có 2 lý do: một là muốn ăn quỵt, hai là… - bà bỏ lửng, liếc cô một cái đầy ý tứ. - Coi chừng đó!

- Má ơi, người ta chỉ phụ gánh thôi mà!

- Phụ gánh hôm nay, mai mốt phụ luôn cái nhà! - bà gắt, rồi quay vào bếp lầm bầm. - Đàn bà góa chồng phải giữ ý giữ tứ!

Cô dở khóc dở cười, lật đật chạy theo gánh mắm. Má Chín nói thì quá đáng, nhưng nghĩ lại cũng có lý: tự dưng có anh chàng lạ hoắc tới gánh phụ không công, ai mà không nghi?

Đường ra chợ hôm nay vui hơn hẳn. Mến gánh đầu nặng, đi trước, miệng hát nghêu ngao. Thằng Sáng đi giữa, cô đi sau, tay xách thố và lá chuối.

- Nè anh Mến, - cô hỏi, - anh làm phu khuân vác ở chợ, một ngày được bao nhiêu?

- Được đủ ăn, - Mến đáp gọn. - Có hôm đông khách thì dư chút đỉnh mua rượu.

- Vậy sao anh còn rảnh đi gánh phụ tui? Không sợ mất khách?

- Sáng sớm chợ chưa đông, - Mến cười. - Với lại… tui thích gánh mắm hơn gánh gạo. Gánh gạo nặng trĩu cả vai, gánh mắm còn được ngửi mùi thơm.

- Mùi mắm mà thơm? - cô bật cười. - Anh mũi có vấn đề hả?

- Mũi tui thính lắm! - Mến hít một hơi thật sâu, ra vẻ say sưa. - Mắm tôm chua thơm nồng, mắm cá lóc thơm dịu, mắm ba khía thơm mằn mặn, mắm ruốc thơm… đậm đà! Tui ngửi một cái là biết hũ nào hũ nấy!

Cô tròn mắt. Anh chàng này… mũi thính thiệt hay đang nịnh? Nhưng mà nịnh cũng khéo, nghe mát cả ruột.

- Anh mà đi bán mắm chắc đắt hơn tui, - cô nói.

- Thôi, tui chỉ hợp gánh thôi. Bán hàng phải có duyên như cô Hai mới được.

- Tui có duyên hồi nào?

- Hôm qua cả chợ đồn ầm lên: cô Hai cuối chợ có bảng mới, cho ăn thử, không ngon trả lại tiền. Duyên vậy còn gì!

Cô bật cười. Thằng Sáng cũng cười khanh khách. Ba người vừa đi vừa nói chuyện rôm rả, đường ra chợ bỗng ngắn lại.

Tới chợ, cô đặt gánh xuống chỗ cũ. Mến dựng đòn gánh gọn vào một góc, rồi xắn tay áo:

- Cô Hai cứ bán, tui phụ đong!

- Anh biết đong mắm?

- Trời, có gì khó! - Mến cầm cái thố, múc một thố đầy đưa cho khách đầu tiên. - Nè bà, mắm Tôm Chua Sông, chua thanh tôm chắc!

Bà khách tròn mắt:

- Ủa, anh này là ai mà rành vậy?

- Tui là… người phụ của cô Hai! - Mến đáp tỉnh bơ, rồi quay sang cô nháy mắt. - Phải hông cô Hai?

Cô suýt sặc. Tự nhận làm người phụ tỉnh bơ như vậy, chẳng hỏi bà chủ có chịu nhận hay không. Ở thời của cô, đây chắc phải gọi là nhân viên tự ứng tuyển. Mà còn ứng tuyển không lương nữa chứ.

- Ừ, người phụ, - cô gật đầu, cố nhịn cười. - Người phụ không lương.

- Không lương mà được ngửi mắm thơm mỗi ngày là lời rồi!

Khách cười ồ lên. Không khí quanh gánh vui như hội. Người ta tới mua mắm mà còn được xem “cặp đôi” cô Hai, thằng Mến đối đáp qua lại, ai cũng khoái.

- Mắm Cô Hai đây bà con ơi! - Mến rao to, giọng vang cả góc chợ. - Ăn một lần nhớ cả đời! Không ngon… tui ăn hết cho!

- Anh rao vậy ai dám mua? - cô la lên. - Người ta tưởng mắm dở không!

- Ủa, tui nói không ngon tui ăn hết, tức là ngon tui mới dám ăn chứ! - Mến cãi, mặt tỉnh bơ.

Khách cười ha hả, móc tiền ra mua lia lịa. Cô vừa đong vừa nghĩ: anh chàng này mà ở thời hiện đại, cho đi làm livestream bán hàng thì đắt show phải biết.

Giữa buổi, một bà khách vừa mua mắm vừa tám chuyện:

- Nè cô Hai, nghe nói bà Tư có thằng con út, mà chưa ai thấy mặt mũi nó ra sao hết. Giấu kỹ dữ!

Cô đang đong mắm, nghe vậy thì ngẩng lên:

- Ủa, sao vậy bà?

- Tên Tân đó, nghe nói nó xưa nay ở nhà trong, ít ra ngoài. Bà Tư cưng như trứng mỏng, sợ ra đường bị bắt nạt hay gì đó. - bà khách cười. - Con nhà giàu mà, khác mình.

Mến đang xếp thố, nghe tới đây thì khựng lại một giây, rồi cười ha hả lảng sang chuyện khác:

- Bà ơi, mua thêm thố Ba Khía Muối đi, về chấm rau luộc là hết sảy!

Cô không để ý lắm, chỉ gật gù cho qua chuyện. Con út bà Tư thì liên quan gì tới mình? Nợ thì nợ bà Tư, con bà thì kệ bà.

Từ đầu chợ, bà Sáu lại lững thững đi tới. Lần này bà không mỉa mai nữa, chỉ đứng nhìn gánh của cô một hồi lâu, rồi nói với một bà khách quen:

- Bữa nay cô Hai có cả người phụ nữa ta. Ghê thiệt.

- Người ta bán đắt thì phải có người phụ chứ, - bà khách đáp. - Bà coi, mắm cô Hai bữa nay ngon thiệt đó!

Bà Sáu hừ một tiếng, quay đi. Nhưng cô thấy rõ: bước chân bà vội hơn mọi khi.

Trưa đó, mắm gần cạn, cô nhờ Mến về lấy thêm một lượt hàng đã chín. Tới xế mới dọn gánh, trừ vốn còn dành được 1 đồng 80 xu, nhiều hơn cả hôm qua. Cô đếm tiền, tay lại run run. Mến ngồi xổm bên cạnh, uống nước ừng ực:

- Cô Hai thấy chưa, có tui phụ là khác liền!

- Công nhận, - cô cười. - Mai anh còn rảnh hông?

- Rảnh! - Mến đáp ngay, không cần nghĩ. - Sáng nào tui cũng rảnh!

Cô nhìn anh ta, trong bụng lại dấy lên dấu hỏi: phu khuân vác gì mà sáng nào cũng rảnh? Nhưng rồi cô gạt đi. Người ta tốt với mình, mình nghi ngờ hoài cũng kỳ.

Trên đường về, cô ghé hàng tôm ở đầu chợ. Bà bán tôm thấy cô thì niềm nở:

- Cô Hai mua tôm hả? Tôm hôm nay không được tươi lắm. Muốn tôm rẻ mà tươi thì mai qua chợ bên, bên đó ghe mới về, rẻ hơn bên này một nửa!

- Chợ bên? - cô hỏi. - Xa hông bà?

- Đi đò qua sông là tới, gần xịt! Mà đi sớm mới có hàng ngon nghen!

Cô gật gù, trong bụng tính toán: mắm tôm chua nhà mình bán chạy nhất, mà tôm mua ở chợ huyện thì đắt. Nếu qua chợ bên mua được tôm rẻ hơn một nửa thì lời gấp đôi. Đáng đi!

Về tới nhà, má Chín đã đứng chờ ở cổng. Lần này bà không nhìn gánh mắm trước mà nhìn chằm chằm vào Mến đang vác gánh vào sân.

- Thằng kia! - bà quát. - Mày là ai? Tới nhà tao làm gì?

Mến giật mình, vội đặt gánh xuống, cúi đầu chào:

- Dạ thưa bác, con là Mến, phu khuân vác ở chợ. Con phụ cô Hai gánh mắm thôi ạ!

- Phụ? - má Chín nheo mắt. - Phụ không công?

- Dạ… không công.

- Trên đời này không có gì không công! - bà gắt. - Mày muốn gì ở con dâu tao?

- Má! - cô la lên. - Người ta tốt bụng phụ con, má nói vậy tội người ta!

- Tốt bụng? - bà hừ một tiếng. - Tao sống 60 năm, chưa thấy thằng đàn ông nào tốt bụng không công với đàn bà góa chồng! Mày coi chừng đó Hai! Đừng có để nó lừa!

Mến đứng im chịu trận, mặt hơi đỏ nhưng vẫn cười hiền:

- Dạ bác dạy phải. Con chỉ phụ gánh thôi, không có ý gì khác đâu ạ.

Má Chín lườm anh ta một cái cháy mặt, rồi quay vào bếp. Nhưng cô để ý: bà không đuổi Mến về, chỉ dặn với theo:

- Phụ thì phụ, nhưng đứng xa xa ra! Đừng có sát rạt!

Cô phì cười. Bà già này, miệng thì đuổi mà thực ra cũng thấy có người gánh phụ thì đỡ cực cho con dâu.

Tối đó, sau bữa cơm, cô ngồi tính tiền với má Chín. Bà đếm từng xu, mặt dần giãn ra:

- Hai buổi mà được nhiêu đây… - bà lẩm bẩm. - Cái bảng 4 xu đó… đáng.

- Con đã nói mà, - cô cười. - Đầu tư là phải sinh lời.

- Đầu tư cái gì? - bà ngơ ngác.

- Dạ… ý con là bỏ tiền ra thì phải thu về nhiều hơn.

Bà gật gù, không hỏi nữa. Rồi bà bỗng hạ giọng:

- Nè, thằng Mến đó… mày thấy nó sao?

- Dạ sao là sao má?

- Thì… nó tốt thiệt hay giả vờ? - bà nhìn cô chằm chằm. - Tao thấy nó lanh quá, không giống phu khuân vác bình thường.

Cô sững người. Má Chín nói đúng cái điều cô vẫn lấn cấn trong bụng: Mến nhanh miệng, lanh lợi, nói năng có duyên quá mức so với một anh phu khuân vác. Nhưng mà…

- Chắc tại ảnh thật thà đó má, - cô đáp, nhưng trong lòng thì không chắc lắm.

Đêm đó, cô nằm trên giường tre, trong đầu hai chuyện chạy song song. Một là Mến: anh ta là ai, sao sáng nào cũng rảnh, sao lại tốt với mình vô điều kiện? Hai là chợ bên: tôm rẻ hơn một nửa, đi đò qua sông là tới.

Cô trở mình, quyết định: mai dậy sớm, qua chợ bên mua tôm. Cô đã nhờ má Chín coi hàng, Mến phụ gánh và thằng Sáng giúp đong mắm những buổi mình vắng. Mắm chín trong chái còn đủ vài phiên, mua nguyên liệu bây giờ là để ủ nối cho tuần sau, không phải trộn xong mang bán liền. Vừa rẻ, vừa… đi cho biết. Ở đây mấy ngày rồi mà cô chưa đi đâu ngoài con đường ra chợ huyện.

Ngoài sân, trăng lên cao. Còn 3 ngày nữa là kỳ trả nợ đầu tiên. Cô phải kiếm đủ 5 đồng bạc, không thiếu một xu.

Và cô có linh cảm, chuyến đi chợ bên ngày mai sẽ không chỉ là chuyện mua tôm.