Chương 3

Đêm đó Diễm không ngủ được.

Cô tắt đèn đã lâu mà mắt vẫn mở thao láo nhìn lên trần nhà. Cuốn sổ khấn giấu dưới đáy tủ cứ như có sức nặng vô hình, đè lên ngực cô. Những dòng chữ của ngoại quay cuồng trong đầu: đời thứ nhất, đời thứ hai, đời thứ ba bỏ đi, đời thứ tư là cô.

Đời thứ ba bỏ đi. Má cô.

Diễm trở mình, cố xua đi những ý nghĩ rối rắm. Má bỏ đi đâu? Bỏ cái lễ gì? Sao má chưa bao giờ kể? Cô nhớ lại vẻ mặt má ở đám tang khi cô hỏi “dâu tháng bảy là sao”: tái mét, gắt lên, lảng tránh. Má biết. Má biết hết, chỉ không chịu nói. Và cậu Sáu cũng vậy, úp úp mở mở. Cả làng này hình như đều giấu cô một chuyện.

Cô thở dài, nhìn sang giường Mơ. Con bé ngủ say, thở đều đều, một tay còn ôm gối. Ngoài kia, tiếng vàm vỗ bờ đều đều, tiếng dế kêu rả rích trong vườn. Đâu đó có tiếng chó sủa vu vơ rồi im bặt. Đêm ở làng chài yên tĩnh tới mức nghe rõ cả tiếng lá rơi.

Rồi cô nghe tiếng động khẽ ở nhà sau. Tiếng then cửa khua nhẹ, rất khẽ, như có người cố không gây ra tiếng động.

Ai ra ngoài giờ này?

Diễm nín thở lắng nghe. Tiếng dép lê rất khẽ trên sân gạch, rồi im bặt. Cô ngồi dậy, rón rén bò ra cửa sổ, hé màn nhìn. Dưới ánh trăng mờ mờ, cô thấy bóng má, Ba Lệ, đang đi về phía cổng sau, tay xách chiếc giỏ tre nhỏ.

Má đi đâu giữa đêm hôm thế này?

Tim Diễm đập thình thịch. Cô vội khoác chiếc áo khoác mỏng, xỏ dép, lẻn ra theo. Cửa buồng kêu cót két khẽ làm cô giật mình, đứng im thin thít một lúc xem Mơ có tỉnh không. May quá, con bé vẫn ngủ. Cô khép cửa nhẹ nhàng hết sức có thể, rồi nấp sau gốc dừa ở góc sân, nhìn theo bóng má khuất sau cổng.

Đi theo hay không? Ý nghĩ đó lướt qua đầu cô trong một giây. Theo dõi má mình, nghe có vẻ bất hiếu. Nhưng rồi cô nhớ tới cuốn sổ, nhớ tới câu “tới đó rồi con biết”, nhớ tới cái cách má khóc ở đám tang. Cô cắn môi, bước theo. Cô phải biết má giấu chuyện gì.

Ba Lệ đi nhanh về phía vàm. Diễm giữ khoảng cách chừng hai chục mét, bước chân nhẹ hết mức. Đường đất ban đêm tối om, cô mấy lần suýt vấp phải rễ cây trồi lên mặt đất. Có đoạn phải lội qua con mương nhỏ, nước lạnh buốt ngập tới mắt cá chân làm cô rùng mình. Trăng cuối tháng chỉ còn một lưỡi liềm mờ, ánh sáng yếu ớt, Diễm phải căng mắt mới thấy bóng má lấp loáng phía trước, chiếc giỏ tre đung đưa theo nhịp bước. Thỉnh thoảng có tiếng cú kêu từ xa, Diễm rợn tóc gáy nhưng vẫn bám theo.

Càng đi, tim cô càng đập nhanh. Con đường này… là ra miếu Vàm Đen.

Diễm nuốt nước bọt. Giữa đêm hôm, má ra miếu làm gì?

Tới gần miếu, Ba Lệ rẽ vào sân. Diễm nấp sau một gốc bần cách đó chừng hai chục mét, nín thở nhìn qua kẽ lá.

Miếu Vàm Đen nhỏ, mái ngói rêu phong, nằm lặng lẽ bên mép nước. Ban ngày Diễm đã thấy miếu này nhiều lần từ xa, nhưng chưa bao giờ tới gần. Dưới ánh trăng, Diễm thấy sau miếu có một thân cọc gỗ đen thui cắm sâu xuống mặt nước, chỉ nhìn thấy lờ mờ. Gió đêm thổi qua, mặt vàm gợn sóng lăn tăn, ánh trăng vỡ ra thành muôn mảnh lấp lánh. Không khí ở đây lạnh hơn trong xóm, mang theo mùi bùn và mùi nước mặn mòi.

Ba Lệ đặt giỏ xuống sân miếu. Bà lấy ra nhang, hai cây đèn cầy, ít trái cây, bày lên bệ thờ trước miếu một cách cẩn thận, ngay ngắn. Bà châm lửa, cắm nhang, thắp nến, rồi quỳ xuống trên nền gạch lạnh. Động tác của bà chậm rãi, thành kính một cách lạ lùng, không giống kiểu cúng qua loa thường ngày. Diễm nín thở. Cô chưa bao giờ thấy má thành kính với bất cứ điều gì như vậy. Kể cả khi cúng giỗ ông bà, má cũng chỉ làm cho có lệ. Còn bây giờ, từng động tác của má đều chậm rãi, cẩn trọng, như thể chỉ cần sai một ly là sẽ có chuyện chẳng lành.

Diễm chưa bao giờ thấy má quỳ như vậy. Ở nhà, má cúng kiếng cũng chỉ thắp nhang đứng khấn qua loa. Còn bây giờ, má quỳ, lưng còng xuống, hai tay chắp chặt trước ngực.

Ba Lệ khấn, giọng run run trong đêm tĩnh lặng:

- …tha cho con gái tôi… nó còn nhỏ… nó không biết gì hết… tôi lạy các người… tôi chịu thay nó…

Gió đêm thổi qua từng cơn, mang tiếng khấn đi, Diễm phải nín thở, dỏng tai hết cỡ mới nghe được lõm bõm. Nhưng ba chữ “con gái tôi” thì cô nghe rõ mồn một, như có ai gõ vào tai cô. Và “tôi chịu thay nó”, câu đó làm tim cô thắt lại.

Con gái tôi. Là cô. Má đang xin ai tha cho cô? Tha khỏi cái gì? Và “chịu thay” nghĩa là sao? Chịu thay cái gì?

Da gà Diễm nổi khắp người. “Các người” là ai? Sao má phải quỳ giữa đêm hôm để cầu xin họ?

Ba Lệ vẫn quỳ, vai run lên từng cơn. Bà đang khóc. Diễm thấy vai má rung lên trong ánh nến chập chờn, nghe tiếng nức nở nghẹn ngào bị gió xé nhỏ.

Cô muốn chạy ra ôm má, hỏi cho ra lẽ. Nhưng chân cô như đóng đinh xuống đất. Cô sợ. Cô sợ câu trả lời.

Rồi, trong lúc nhích người tới gần hơn để nghe cho rõ, chân cô đạp phải một cành khô.

“Rắc.”

Tiếng động khô khốc vang lên trong đêm tĩnh lặng, rõ như tiếng pháo.

Ba Lệ giật bắn người, quay phắt lại:

- Ai đó?!

Diễm đứng sững sau gốc bần. Chạy cũng không kịp nữa, má đã nhìn thấy bóng cô. Cô bước ra, giọng lí nhí:

- Má… là con.

Ba Lệ nhìn cô trân trối. Trong ánh nến chập chờn, mặt bà trắng bệch, rồi đỏ bừng lên. Bà đứng bật dậy, lao tới. Diễm chưa kịp phản ứng thì một cái tát như trời giáng đã in lên má cô.

“Chát.”

Tiếng tát vang vọng cả một góc vàm, làm mấy con chim đậu trên cây bần giật mình vỗ cánh bay tán loạn. Diễm ôm mặt, sững sờ. Bên má nóng ran, rát bỏng, tai cô ù đi. Má chưa bao giờ đánh cô. Từ nhỏ tới lớn, má có mắng, có gắt, có lườm nguýt, nhưng chưa bao giờ đánh cô. Vậy mà đêm nay, giữa miếu Vàm Đen vắng lặng, má tát cô như trời giáng.

- Mày theo dõi tao?! Ba Lệ gằn giọng, tay còn run bần bật. Ai cho mày ra đây? Hả?

Diễm ôm má, nước mắt ứa ra, không phải vì đau mà vì sững sờ:

- Con… con thấy má ra ngoài nên con lo… Má làm gì ở đây vậy má?

Ba Lệ nhìn con gái ôm mặt, nhìn bàn tay mình còn giơ lên giữa không trung. Cơn giận trên mặt bà vụt tắt, thay bằng vẻ hoảng hốt, rồi đau đớn tới tột cùng. Bà buông tay xuống, rồi bất ngờ ôm chầm lấy Diễm, siết chặt như sợ cô biến mất khỏi vòng tay mình.

- Má xin lỗi… má xin lỗi con… Ba Lệ nức nở trên vai cô, nước mắt thấm ướt đẫm áo cô. Má không cố ý… má sợ quá… má sợ mất con…

Diễm đứng đờ ra trong vòng tay má. Má cô đang khóc nức nở như một đứa trẻ. Cái tát còn rát bỏng trên má, nhưng vòng tay má siết chặt đầy tuyệt vọng. Cô chưa bao giờ thấy má như vậy. Má cô, người đàn bà cứng cỏi cả xóm nể sợ, nói một là một, giờ đang run rẩy trong tay cô như chiếc lá.

- Má… má khấn ai vậy? Diễm khẽ hỏi, giọng nghẹn lại. “Tha cho con gái má” là sao? Tha khỏi cái gì hả má?

Ba Lệ cứng người lại trong một giây. Rồi bà buông cô ra, quay mặt đi, vội lau nước mắt:

- Không có gì. Má… má cầu bình an cho nhà mình thôi. Con đừng hỏi nữa.

- Nhưng má khóc…

- Má mệt thôi. Ba Lệ xách giỏ lên, giọng đã lấy lại vẻ cứng rắn thường ngày, nhưng Diễm nghe ra sự run rẩy bên trong không giấu được. Về. Chuyện tối nay, con quên đi. Đừng nói với ai, nghe chưa?

Hai mẹ con đi về trong im lặng. Diễm ôm bên má còn rát bỏng, đi sau má một bước. Cô nhìn bóng lưng má dưới ánh trăng, bỗng thấy má nhỏ bé lạ thường, không còn là người đàn bà cứng cỏi cô vẫn biết. Cả quãng đường, không ai nói với ai câu nào. Chỉ có tiếng dép lê trên đường đất và tiếng vàm vỗ bờ đều đều như tiếng thở dài.

Về tới nhà, Ba Lệ vào buồng nằm ngay, không nói thêm lời nào. Diễm về phòng, Mơ vẫn ngủ say, không hay biết gì. Cô nằm xuống giường mà mắt mở thao láo. Cái tát đã hết rát, nhưng trong đầu cô, tiếng má khấn vẫn vang lên không dứt: “tha cho con gái tôi… nó không biết gì hết… tôi chịu thay nó…”

Má sợ mất cô. Câu đó cứa vào lòng cô. Má sợ cái gì? Cái lễ rằm tháng bảy? Cuốn sổ? Người áo đỏ? Cô trằn trọc mãi tới gần sáng mới thiếp đi, trong mơ toàn thấy má quỳ giữa miếu, vai run lên từng cơn.

Má giấu một chuyện lớn. Diễm chắc chắn như vậy. Và chuyện đó liên quan tới cô. Má sợ. Má sợ cái điều sắp tới với cô vào rằm tháng bảy.

Sáng hôm sau, Ba Lệ dậy như thường lệ, nấu cơm, gọi hai con dậy ăn, không nhắc một lời về đêm qua. Mắt bà thâm quầng, rõ là cả đêm không ngủ. Mơ ngáp dài, hỏi bâng quơ:

- Má, mắt má sao sưng vậy? Tối qua má khóc hả?

- Khói bếp bay vào mắt thôi. Ba Lệ đáp gọn, xới cơm cho con. Ăn đi.

Mơ lại nhìn sang chị, mắt tròn xoe:

- Chị Diễm, má chị sao đỏ đỏ vậy? Ai đánh chị hả?

Diễm giật mình, vội xua tay:

- Muỗi cắn thôi. Đêm qua nóng quá.

Cô liếc nhanh sang má. Ba Lệ cúi gằm mặt xuống chén cơm, đũa khựng lại giữa không trung.

Chỉ có điều, khi đưa cho Diễm chén cơm, tay bà khựng lại một giây khi thấy má con còn hơi sưng đỏ. Bà mím môi, quay đi chỗ khác.

Diễm nhìn má, mỉm cười như không có chuyện gì:

- Má, tối qua má ngủ có ngon không?

Ba Lệ sững lại một thoáng, rồi gật đầu, cúi xuống xới cơm:

- Ngon.

Diễm cúi xuống ăn cơm, giấu nụ cười chua chát. Cô biết má đang nói dối. Và cô cũng biết, từ giờ, cô phải tự tìm ra sự thật. Má sẽ không bao giờ tự nói. Cái tát đêm qua đã nói lên tất cả: má sợ cô biết, nhưng càng sợ hơn điều sẽ xảy ra với cô vào rằm tháng bảy.

Cô và má, từ đêm nay, đã có một bức tường ngăn ở giữa. Diễm không biết bức tường đó dựng lên để bảo vệ ai: cô, hay chính má.