Chương 2

Ánh xin về sớm một buổi chiều, lý do chỉ ghi việc gia đình. Cô không nói với ai ở văn phòng là việc gì, cũng không nói là gặp ai, cô chỉ xin phép rồi ra về trước giờ tan tầm. Trên đường tới quán, Ánh chạy xe chậm hơn mọi ngày, cô ghé qua cổng trường một lượt rồi mới quay lại, như để chắc chắn là Mi vẫn còn ở trong đó, vẫn đang học tiết mỹ thuật, chưa tan. Quán cà phê đầu hẻm nằm cách phòng trọ của hai mẹ con không xa, bàn ghế nhựa thấp, quạt trần quay chậm, mùi cà phê phin trộn với mùi đường chiều còn nóng. Mấy bàn trong quán đã có khách, có người ngồi một mình đọc báo, có hai người ngồi nói chuyện công việc, có người vừa uống cà phê vừa nhìn ra đường như đang chờ ai. Ánh tới trước bốn giờ, chọn một cái bàn gần cửa, nơi cô có thể nhìn ra đường mà không phải ngồi đối diện với ai quá lâu. Cô gọi một ly trà đá, đặt điện thoại úp xuống bàn, tay xoay xoay cái ly cho tới khi đá tan ra một chút. Mi còn ở trường, tiết mỹ thuật chưa tan, Ánh còn khoảng một tiếng trước giờ đón con, và cô muốn dùng hết một tiếng đó để nghe cho rõ người đàn ông này quay về để làm gì.

Sơn tới đúng giờ, không sớm, không trễ. Anh đi xe máy tới, dựng xe ở lề đường rồi bước vào quán, áo sơ mi sạch, tóc chải gọn, khác hẳn bộ đồ hôm qua ở cổng trường. Anh nhìn quanh một lượt, thấy Ánh thì gật đầu, kéo ghế ngồi xuống phía đối diện, giữ một khoảng cách vừa phải, không ngồi quá sát, cũng không ngồi như người xa lạ. Anh gọi một ly cà phê đen, rồi nhìn Ánh, mở đầu bằng những câu hỏi rất bình thường, như thể hai người chỉ là hai phụ huynh gặp nhau ở cổng trường. – Mi dạo này học ra sao, có hay ốm vặt không? – Con học bình thường, ít ốm rồi, em lo được. Ánh trả lời ngắn, không kể thêm, không hỏi lại. Cô không muốn cuộc nói chuyện này bắt đầu bằng chuyện cũ, cũng không muốn Sơn dùng mấy câu hỏi thăm để kéo dài rồi mới nói tới chuyện chính. Sơn nghe vậy thì gật đầu, khuấy ly cà phê, im một lúc rồi mới nói tiếp, giọng chậm rãi hơn. – Anh về lần này là muốn làm ba của Mi cho đàng hoàng. Anh đã trả xong phần nợ của mình, giờ anh chạy xe giao hàng, tạm ở nhà mẹ, thu nhập không nhiều nhưng đều. Anh không về để xin em tha thứ chuyện cũ, anh về để lo cho con. Ánh không ngắt lời, cô để Sơn nói hết, tay vẫn cầm ly trà đá nhưng không uống. Cô nghe tới đoạn trả xong phần nợ của mình thì chỉ gật đầu một cái, không hỏi thêm là nợ nào, trả từ khi nào, vì cô biết hỏi thêm lúc này sẽ làm cuộc nói chuyện rẽ sang chuyện cũ, mà chuyện cũ không phải là thứ cô tới đây để nghe.

Sơn đặt muỗng xuống, nhìn thẳng vào Ánh rồi nói tới chuyện mà Ánh đã đoán từ tối qua nhưng vẫn chưa muốn nghe thành lời. – Nhà mặt tiền của mẹ anh, trước sau gì cũng để lại cho cháu. Nếu Mi về sống cùng anh ở nhà nội, nhà sẽ sang cho Mi. Con sẽ có phòng riêng, có người nhà ở cùng, đi học cũng tiện, không phải chen chúc trong phòng trọ nữa. Sơn nói thêm về căn phòng đó, phòng ở tầng trên, cửa sổ nhìn ra hẻm, buổi sáng có nắng, buổi tối yên tĩnh để học bài. Anh nói ở nhà nội có mẹ anh ở cùng, có cơm nhà mỗi ngày, có người đưa đón khi anh chạy xe giao hàng về trễ. Anh nói những điều đó như người ta kể về một nơi đã chuẩn bị sẵn, chỉ còn chờ đứa trẻ dọn tới. Ánh nghe mà không ngắt lời, nhưng cô cũng không gật đầu theo, vì cô biết một căn phòng dù đẹp tới đâu cũng không tự nhiên thành nhà của một đứa trẻ, nếu đứa trẻ đó phải rời khỏi mẹ để tới ở đó. Ánh nghe tới đó thì dừng tay lại. Cô đặt ly trà đá xuống bàn, nhìn Sơn, giọng cô vẫn giữ bình tĩnh nhưng từng chữ đều rõ ràng. – Nhà đó là nhà của bác Lệ, không phải nhà của anh. Anh lấy gì mà hứa sang cho Mi? – Nhà nội thì trước sau cũng là của cháu, mẹ anh giữ nhà cũng là giữ cho cháu. Anh nói vậy không phải để dụ con, mà để con có chỗ ở đàng hoàng hơn. – Anh nói như thể anh đã quyết thay bác Lệ rồi vậy. Bác Lệ đã nói gì với anh về chuyện này? Sơn im một lúc, rồi nói anh sẽ lo chuyện đó, anh chỉ muốn Ánh hiểu là Mi về nhà nội sẽ không thiếu thốn gì. Ánh không hỏi thêm về bác Lệ nữa, vì cô biết hỏi thêm lúc này Sơn cũng sẽ chỉ nói quanh, và cô cũng chưa gặp bác Lệ để hỏi cho rõ. Cô chỉ ghi nhớ một điều, Sơn nói nhà sẽ sang cho Mi nếu Mi sống cùng cha, nhưng anh không đưa ra được một tờ giấy nào, không nói được bác Lệ đã quyết như vậy từ khi nào. Với Ánh, một lời hứa không có giấy tờ, không có người giữ nhà đứng ra nói, thì chưa phải là một điều chắc chắn, nó chỉ là một điều kiện mà Sơn đặt ra để đổi lấy con.

Ánh từ chối ngay, không vòng vo, không nói để suy nghĩ thêm. – Em không đồng ý. Mi đã ở với em mười năm, đi học, ăn uống, ốm đau đều có em lo. Phòng trọ nhỏ thì nhỏ, nhưng đó là nhà của con, con quen trường, quen bạn, quen nếp sống rồi. Em sẽ không dọn con đi chỉ vì anh có nhà lớn hơn, cũng không để con thành điều kiện để lấy một căn nhà. Sơn nghe vậy thì mặt cứng lại, anh nói anh không muốn cướp con khỏi tay Ánh, anh chỉ muốn Mi có điều kiện sống tốt hơn, có phòng riêng, có bà nội ở cùng, có ba ở cùng mỗi ngày thay vì chỉ gặp vào cuối tuần hay lễ tết. Ánh lắc đầu, cô nói điều kiện sống tốt hơn không đo bằng phòng lớn hay nhà mặt tiền, mà đo bằng việc đứa trẻ có được ngủ yên mỗi đêm hay không, có người đưa đón mỗi ngày hay không, có người biết con thích ăn gì, sợ gì, học yếu môn nào hay không. Mười năm nay, những việc đó đều là Ánh làm, không phải Sơn, và một căn nhà không bù được mười năm đó. Ánh kể thêm, giọng cô vẫn đều, không cao lên, như người ta kể lại những việc mình đã làm mỗi ngày chứ không phải để kể công. Ngày đầu Mi đi học, chính Ánh là người dắt con tới cổng trường, đứng chờ cho tới khi con vào lớp rồi mới quay về. Những đêm Mi sốt, chính Ánh là người thức canh, chườm khăn, sáng ra lại đưa con đi học như bình thường. Tiền học, tiền sách, tiền đồng phục, tiền ăn trưa, tất cả đều từ lương văn phòng của Ánh, chắt chiu từng tháng. Cô nói những điều đó không phải để Sơn thấy mình có lỗi, mà để Sơn hiểu là Mi không phải là một đứa trẻ đang thiếu thốn tới mức cần phải dọn đi ngay, Mi đang sống ổn, đang học ổn, đang lớn lên bình thường trong vòng tay của mẹ.

Cuộc nói chuyện tới đây thì Sơn đổi giọng, không còn là giọng người muốn bàn bạc nữa. – Nếu em không đồng ý, anh sẽ nhờ người ta xem xét lại quyền nuôi con. Anh có nhà, có thu nhập đều, có người nhà ở cùng, anh nghĩ Mi về sống cùng anh sẽ tốt hơn. Câu đó vừa dứt, quán cà phê như im đi một nhịp, dù quạt trần vẫn quay, dù ngoài đường xe vẫn chạy. Ánh nhìn Sơn, tay cô nắm chặt ly trà đá tới mức đá kêu lách cách. Cô không hét lên, không đứng dậy ngay, cô chỉ nói chậm rãi, từng chữ một. – Anh cứ làm những gì anh cho là đúng. Nhưng Mi vẫn ở với em, em không giao con vì anh có nhà lớn hơn, cũng không giao con vì anh dọa sẽ nhờ người ta xem xét lại. Con không phải là thứ để đem ra đổi, cũng không phải là thứ để đem ra dọa. Sơn nói anh không muốn dọa Ánh, anh chỉ muốn Ánh hiểu là anh nghiêm túc, anh sẽ không biến mất lần nữa. Ánh nhìn Sơn một lúc, rồi hỏi lại một câu ngắn gọn. – Anh nói vậy là dọa em sao? – Anh không dọa, anh nói thật. Anh muốn Mi có điều kiện tốt hơn, và anh sẽ làm những gì cần làm để con được như vậy. Ánh nghe vậy thì chỉ gật đầu, cô không tin cũng không cãi thêm, vì cô biết cãi thêm lúc này cũng không làm Sơn rút lại câu đó. Cô nhìn đồng hồ, đã gần tới giờ đón Mi, cô đứng dậy, cầm túi xách, nói cô phải đi đón con. Sơn cũng đứng dậy theo, nhưng không giữ cô lại, anh chỉ nói chiều mai hay ngày kia gì đó anh sẽ gọi lại, Ánh không trả lời, cô bước ra khỏi quán, đi thẳng về phía trường học.

Trên đường tới trường, Ánh đi nhanh hơn mọi ngày, như sợ mình tới trễ một phút là sẽ có chuyện gì xảy ra. Cô tới cổng trường đúng lúc học trò tan tiết mỹ thuật, Mi chạy ra, tay cầm một tờ giấy vẽ, trên đó là cây phượng ở sân trường, tô màu đỏ còn lem ra ngoài viền. Con bé khoe với mẹ, miệng cười, hỏi mẹ thấy cây phượng của con có đẹp không. Ánh nhìn tờ giấy vẽ, khen con một câu, rồi dắt Mi lên xe, chở con về như mọi ngày. Mi ngồi sau xe kể chuyện tiết mỹ thuật, kể bạn ngồi cùng bàn tô màu lem giống con, kể cô giáo dặn lần sau tô chậm lại. Ánh nghe, ừ hử, tay lái vẫn giữ đều, nhưng trong đầu cô chỉ còn một câu nói của Sơn lặp đi lặp lại, câu nói về việc nhờ người ta xem xét lại quyền nuôi con.

Về tới phòng trọ, Ánh dán tờ giấy vẽ cây phượng của Mi lên góc tủ, ngay chỗ con bé hay nhìn thấy mỗi sáng trước khi đi học. Mi ngồi vào bàn làm bài tập, thỉnh thoảng lại ngẩng lên hỏi mẹ một câu, Ánh trả lời như mọi ngày, không nhắc gì tới quán cà phê, không nhắc gì tới Sơn. Cô nấu cơm, dọn bàn, ăn cơm với con, rồi cho Mi đi ngủ đúng giờ, mọi việc đều diễn ra theo nếp cũ, chỉ có một điều khác là trong đầu Ánh, câu nói của Sơn về việc xem xét lại quyền nuôi con vẫn còn nguyên, không tan đi theo bữa cơm hay theo tiếng quạt máy trong phòng.

Ánh ngồi thêm một lúc ở bàn sau khi Mi đã ngủ, nhìn tờ giấy vẽ cây phượng dán trên tủ, rồi nhìn ra cửa sổ hẻm đã tối. Cô nghĩ tới việc sớm muộn gì Mi cũng sẽ hỏi lại về người đàn ông ở cổng trường, vì con bé đã thấy anh ta một lần, và một đứa trẻ mười một tuổi sẽ không quên một gương mặt như vậy. Ánh không muốn nói dối con thêm nữa, nhưng cô cũng chưa muốn nói hết trong một đêm, khi chính cô còn chưa biết Sơn sẽ làm gì tiếp theo. Cô sẽ chờ thêm một chút, nghe Mi hỏi, rồi mới nói thật một phần, đủ để con hiểu người đó là ba, mà không phải gánh thêm chuyện người lớn.

Tối đó, Ánh không kể gì với Mi về cuộc nói chuyện ở quán cà phê, nhưng cô biết mọi chuyện đã khác hẳn so với tối hôm qua. Tối hôm qua, Sơn mới chỉ là một người đàn ông đứng bên kia đường, một cái hẹn chưa rõ ràng. Bây giờ, Sơn đã nói rõ điều kiện, đã nói rõ sẽ làm gì nếu Ánh không đồng ý, và Ánh cũng đã nói rõ là cô sẽ không giao con. Hai năm sau ngày Sơn đi, chính Ánh đã xin ly hôn; tòa giải quyết cho hai người chấm dứt hôn nhân và giao Mi cho cô trực tiếp nuôi. Khi ấy, cô chỉ biết anh đã bỏ đi, không biết gì về những chuyện bà Lệ giấu lại. Chuyện này không còn là chuyện một người chồng cũ quay về sau mười năm, không còn là chuyện tình cũ hay chuyện tha thứ, nó đã thành chuyện ai sẽ nuôi Mi, và Ánh biết mình sẽ không nhường bước đó, dù người đứng đối diện có nhà mặt tiền, có thu nhập đều, hay có nói thêm bao nhiêu lần nữa về điều kiện sống tốt hơn.