Chương 15

Hơn một tháng trôi qua.

Loan trở lại Sài Gòn đi làm từ đầu tháng. Công ty đang vào mùa quyết toán, cô ngập đầu trong sổ sách từ sáng tới tối. Đồng nghiệp hỏi cô về quê có chuyện gì mà nghỉ lâu vậy, cô chỉ cười nói nhà có chút việc đất đai. Không ai biết, trong một tháng đó, cô đã lật lại một bí mật 80 năm của cả dòng họ.

Nhưng cứ rảnh ra là cô lại gọi điện về quê, hỏi má tiến độ làm giấy tờ tới đâu rồi. Có hôm cô gọi cho Kiệt, hỏi cần cô ký thêm gì không. Kiệt luôn nói cô yên tâm, mọi việc anh lo. Có một lần, cô kể cho anh nghe toàn bộ lời ông nội, kể cả chi tiết ông nghe lén được đêm đó. Đầu dây bên kia im lặng rất lâu, rồi Kiệt chỉ nói: “Cảm ơn cô đã cho tôi biết.”

Thủ tục chuyển đất không nhanh như cô tưởng. Đo đạc lại ranh giới 4 phần, ký giấy chuyển nhượng từng phần, rồi sang tên. Có những tuần cô chờ dài cổ một chữ ký, một con dấu. Có hôm cô ngồi ở văn phòng, nhìn xấp hồ sơ quyết toán trước mặt mà đầu óc cứ bay về quê, tự hỏi không biết đêm nay ở nhà có nghe tiếng gõ nữa không.

Trong một cuộc gọi, má nói với cô:

- Đêm nào thím Tư cũng nghe tiếng gõ đó con. Có đêm có, có đêm không. Chắc phải đợi xong hết giấy tờ mới yên.

Loan siết chặt điện thoại. Cô biết “người” đó vẫn đang đợi, kiên nhẫn như bao nhiêu năm nay.

Chú Út thì vẫn trách cô. Trong một lần cô gọi về hỏi thăm, chú nghe máy, giọng lạnh tanh:

- Giấy tờ thì ký hết rồi, cô yên tâm. Còn nợ của tôi thì cô không trả giùm được đâu.

Rồi chú cúp máy, không để cô nói thêm câu nào. Loan nhìn điện thoại tắt ngúm trên tay, lòng nặng trĩu. Cô biết chú Út đang nợ một khoản không nhỏ từ hồi làm ăn thua lỗ, khoản thưởng gom đất là hy vọng duy nhất của chú để trả hết. Giờ hy vọng đó mất, chú trút hết lên đầu cô.

Má kể với cô, từ hôm mất khoản thưởng, chú Út lầm lì hẳn, ít qua lại nhà cô như trước. Tết nhất chắc cũng không nhìn mặt nhau. Loan nghe mà thấy đắng trong miệng. Cô biết mình đã làm điều đúng, nhưng cái giá của việc đúng là một vết rạn trong gia đình không biết bao giờ mới lành. Có những đêm cô nằm nghĩ: nếu mình cứ bán quách đi như mọi người, có phải mọi chuyện đã êm đẹp không. Rồi cô lại nhớ tới ba tiếng gõ trong đêm, tới giọng nói khản đặc trong cái chòi, và cô biết mình không thể làm khác được.

Rồi một buổi chiều, Kiệt gọi cho cô:

- Xong hết rồi cô Loan. Cả 4 phần đã sang tên xong. Cuối tuần này tôi muốn làm một cái lễ ở miếu, mời cô về dự.

- Lễ gì vậy anh?

- Lễ trả danh dự cho ông nội tôi. Tôi muốn nói cho cả họ biết sự thật, và thay bài vị cũ đã hư bằng bài vị mới. Cô về được không?

- Được. Tôi về.

Cuối tuần đó, Loan bắt xe về quê từ sáng sớm. Con đường đất đỏ quen thuộc hiện ra, rặng tre xanh rì, mùi rơm rạ phảng phất trong gió. Cô về tới nhà thì sân đã đông người.

Buổi lễ diễn ra ở miếng đất có miếu vào buổi chiều. Kiệt đứng ra làm chủ lễ, bên cạnh là ba má Loan và mấy người lớn trong họ. Chú Út cũng tới, đứng ở một góc, mặt lạnh tanh không nói gì.

Trước mặt mọi người, Kiệt thắp một nén nhang, cắm lên bàn thờ trong miếu, rồi quay lại nói rõ từng chữ:

- Hôm nay, trước mặt cả họ, tôi xin nói ra sự thật. Ông nội tôi, Trần Văn Năm, không phải kẻ ăn cắp như lời đồn bao nhiêu năm nay. Ổng bị oan. Miếng đất này vốn là của ổng. Hôm nay, đất đã về tay con cháu ổng. Tôi xin trả lại danh dự cho ổng.

Không ai nói gì. Một vài người cúi đầu. Thím Tư họ khẽ sụt sịt, lấy khăn chấm nước mắt. Bác Hai họ thở dài, nhìn xuống đất. Chú Út quay mặt đi chỗ khác, nhưng Loan thấy quai hàm chú siết chặt.

Kiệt tiếp tục, giọng anh vang rõ trong buổi chiều yên tĩnh:

- Tôi biết có người trong họ trách cô Loan, trách tôi. Tôi không trách ai hết. Đất về tay tôi là đủ rồi. Từ hôm nay, cái miếu này tôi sẽ hương khói đầy đủ. Ai muốn tới thắp nhang cho ông nội tôi, tôi đều hoan nghênh.

Sau đó, Kiệt cẩn thận gỡ bài vị cũ đã hư mòn xuống, thay bằng bài vị mới sơn son thếp vàng, vẫn giữ đúng tên Trần Văn Năm. Cái miếu không dời, không dỡ, không động vào một viên ngói. Mọi thứ vẫn ở nguyên chỗ cũ, chỉ có bài vị là mới, và sự thật thì cuối cùng đã được nói ra.

Loan đứng lẫn trong đám đông, nước mắt ứa ra. Cô nghĩ tới ông nội mình, người đã mang bí mật này suốt 80 năm mà hôm nay không đủ sức ra đây. Cô nghĩ tới bà Sáu, tới má, tới bao nhiêu con người đã sống cả đời trong im lặng.

Chiều muộn, buổi lễ kết thúc. Mọi người ra về dần. Loan nán lại một mình trước miếu, thắp thêm một nén nhang.

- Ông Năm, xong rồi. Đất về tay cháu nội ông rồi. Danh dự của ông cũng được trả rồi.

Gió chiều thổi qua rặng tre, lá xào xạc như tiếng đáp lại.

Tối đó, Loan ngủ lại buồng bà nội như hồi mới về. Cô nằm trên giường, mắt nhìn lên trần nhà, đợi. Đêm nay là đêm đầu tiên sau khi mọi việc hoàn tất. Cô muốn biết, tiếng gõ đó… còn vang lên nữa không.