Chương 1

Sương đang đếm xấp tiền sính lễ thì nghe tiếng con trai khóc nức nở trong phòng ngủ.

Tay bà khựng lại giữa chừng. Tờ 500 nghìn nằm vắt vẻo trên đầu ngón tay. Ngoài phòng khách, tivi vẫn ra rả bản tin thời sự tối. Trong buồng, tiếng khóc của Đăng lúc đầu còn cố nén, rồi vỡ ra thành từng tiếng nấc, giống hệt hồi nó lên 5 tuổi, ngã xe đạp trước cổng trường mà cắn răng không khóc, về đến nhà mới òa lên với mẹ.

Bà xếp gọn xấp tiền, cho vào phong bì, cất vào ngăn kéo rồi khóa lại. 85 triệu. Đếm 3 lần vẫn là 85 triệu, không hơn được một đồng.

Sạp hàng khô của bà ở góc chợ thị xã, bán từ mắm muối đến mì chính đường sữa. Ngày đắt hàng lãi được 4-5 trăm nghìn, ngày ế thì đủ tiền chợ. 23 năm nay, bà sống bằng cái sạp ấy, nuôi Đăng ăn học bằng cái sạp ấy. Mớ rau, cân đường, gói mì chính, bà bán đủ thứ miễn là có đồng ra đồng vào. Bà chưa bao giờ thấy xấu hổ vì nó.

Cái phong bì giấy xi măng đã cũ, mặt ngoài bà ghi hai chữ “Tiền cưới” bằng bút bi, nét chữ nghiêng nghiêng. Mấy tuần nay, cứ bán hàng về là bà lại rút một ít bỏ vào đây. Tiền lẻ có, tiền chẵn có, tờ nào bà cũng vuốt cho phẳng phiu rồi mới xếp vào. Hồi Đăng đỗ đại học, bà cũng có một cái phong bì như thế này, ghi “Tiền học Đăng”. Hồi ấy trong phong bì chỉ có 30 triệu, mà bà thấy nó nặng như cả một gia tài.

Bà đứng dậy, bước nhẹ về phía buồng con. Cửa khép hờ. Đăng ngồi ở mép giường, hai khuỷu tay chống lên đầu gối, mặt úp vào lòng bàn tay. Cái điện thoại nằm lăn lóc trên chăn. Vai nó run lên từng chập.

Bà đứng ở cửa một lúc rồi mới lên tiếng:

- Đăng.

Nó giật mình, vội quệt mặt, ngẩng lên cười gượng:

- Mẹ chưa ngủ à?

Mắt nó đỏ hoe. Thằng con trai 26 tuổi, cao hơn mẹ cả cái đầu, ngồi đó với đôi mắt đỏ hoe như đứa trẻ con.

Bà đi vào, ngồi xuống cạnh nó. Người nó thoang thoảng mùi dầu gió, mùi của những đêm nó thức khuya làm đồ án hồi còn sinh viên. Cái mùi ấy bao nhiêu năm vẫn không đổi.

- Có chuyện gì, nói mẹ nghe.

Đăng lắc đầu. Rồi nó cúi xuống, hai vai lại run lên.

- Không có gì đâu mẹ. Con… con thấy thương mẹ quá.

Bà đặt tay lên lưng con, vỗ nhẹ. Lưng nó gầy. Dạo này nó ăn uống thất thường, bà biết, nhưng hỏi thì nó chỉ bảo bận việc công ty.

- Thương mẹ cái gì. Mẹ vẫn khỏe đây.

- Nhà người ta đòi 200 triệu với 2 cây vàng, mẹ ạ. - Giọng nó nghẹn lại. - Lại còn bắt con về ở rể 3 năm. Con đi làm 2 năm, dành dụm được có mấy chục triệu. Con thấy mình vô dụng quá, cưới vợ mà để mẹ lo hết.

Bà im lặng một lúc. Chuyện sính lễ, Huyền Anh đã nói bóng gió với bà từ tuần trước. 200 triệu tiền mặt, 2 cây vàng, lại còn ở rể 3 năm. Với nhà người ta, con số ấy chẳng là gì. Với mẹ con bà, nó là cả năm trời bà bán hàng không dám nghỉ 1 ngày nào, là những buổi chợ đông phải dậy từ 3 giờ sáng, những hôm mưa dầm ướt hết cả sạp hàng.

- Mẹ lo được. - Bà nói. - Con chỉ việc đi làm cho tốt, còn lại để mẹ.

Đăng ngẩng lên nhìn bà, mắt ầng ậc nước:

- Mẹ lấy đâu ra? Con biết mẹ chỉ có hơn 100 triệu để dành. 200 triệu với 2 cây vàng, mẹ định xoay đâu ra?

- Mẹ có cách. - Bà ngắt lời, giọng vẫn đều đều. - Chuyện tiền nong, con đừng lo. Lo mà giữ sức khỏe, lo mà đối xử tốt với con bé. Nhà người ta gả con gái cho mình, mình phải biết điều.

- Nhưng mà…

- Không nhưng gì hết.

Bà đứng dậy, rót cho nó cốc nước ấm để trên bàn học. Hồi nó ôn thi đại học, đêm nào bà cũng pha cho nó một cốc sữa nóng. Nó thức đến 1-2 giờ sáng, bà thức cùng, ngồi vá áo ngoài phòng khách cho nó yên tâm học bài. Giờ nó lớn rồi, kêu sữa ngấy, bà đổi sang nước ấm. Cái cốc sứ men rạn, quai đã sứt một miếng, là cốc nó thích nhất từ hồi sinh viên.

Đăng cầm cốc nước, uống một ngụm. Nó nhìn bà, muốn nói gì đó rồi lại thôi.

- Huyền Anh dạo này thế nào? - Bà hỏi.

- Cô ấy… cũng lo, mẹ ạ. Mẹ cô ấy giục cưới trong tháng cho kịp ngày đẹp. Dạo này cô ấy hay mệt, chắc tại lo nghĩ nhiều.

- Mẹ cô ấy còn đi xem thầy rồi, bảo trong tháng này có 2 ngày đẹp, qua tháng thì phải đợi sang năm. - Đăng cười gượng. - Nghe thì như thương mình, mà con cứ thấy như bị ai dí vào lưng.

Bà gật đầu. Con bé Huyền Anh bà gặp mấy lần, xinh xắn, lễ phép, gặp bà là chào hỏi đàng hoàng. Mẹ nó, bà Liên, thì sắc sảo hơn, nói năng đâu ra đấy. Nhà chỉ có 2 mẹ con từ khi bố con bé mất sớm. Nghĩ cũng tội, đàn bà góa chồng nuôi con một mình, bà hiểu cái cảnh ấy hơn ai hết.

- Chuyện ở rể, con đừng nghĩ ngợi nhiều. - Bà nói tiếp, như đọc được ý nghĩ của con. - Nhà mình có 2 mẹ con, con sang bên ấy mẹ sẽ nhớ, nhưng miễn vợ chồng con sống yên ổn thì mẹ mừng. Ai cười thì kệ người ta. Miệng người ta, mình sống cuộc đời mình.

- Mấy đứa ở công ty biết chuyện, nó trêu con. - Đăng nói lí nhí. - Nó bảo thời buổi này còn ai đi ở rể.

Bà nhìn con. Thằng bé từ nhỏ đã hay để bụng lời người khác. Hồi học cấp hai, có đứa trêu nó không có bố, nó về nhà khóc cả buổi tối, hôm sau đòi nghỉ học. Bà phải lên tận trường gặp cô giáo.

- Hồi con đòi nghỉ học vì bị trêu không có bố, mẹ đã nói gì, con còn nhớ không?

Đăng ngẩng lên.

- Mẹ bảo, bố không ở với mình, nhưng mình vẫn sống tử tế được. Ai trêu thì kệ.

- Ừ. Giờ cũng thế. - Bà vỗ nhẹ lên đầu gối nó. - Ở rể hay ở riêng, miễn là vợ chồng thương nhau, mẹ con mình sống đàng hoàng. Còn miệng đời, con càng để ý nó càng to ra.

Đăng mím môi. Một giọt nước mắt nữa lăn xuống, nó vội lau đi bằng mu bàn tay.

- Con xin lỗi mẹ. Từ hồi bố bỏ đi, một mình mẹ nuôi con…

- Lớn đầu rồi còn khóc. - Bà vỗ vai nó, đứng dậy. - Ngủ sớm đi. Mai mẹ còn phải ra chợ sớm.

Bà khép cửa buồng lại, đứng nán ngoài hành lang một lúc, lắng nghe. Bên trong, tiếng trở mình sột soạt, rồi im. Thằng bé đã nằm xuống. Bà khẽ thở ra, quay ra phòng khách. Tivi đã hết bản tin, chuyển sang chương trình ca nhạc. Bà tắt đi. Cả căn nhà chìm vào yên tĩnh, chỉ còn tiếng tích tắc của cái đồng hồ treo tường. Cái đồng hồ này là quà Đăng tặng bà nhân ngày sinh nhật năm ngoái, mua bằng tháng lương đầu tiên đi làm. Bà quý nó lắm, lau chùi suốt.

Bà mở ngăn kéo, lấy cuốn sổ tiết kiệm ra. 120 triệu. Tiền dưỡng già của bà, dành dụm từng đồng từ sạp hàng ngoài chợ. Bà đã định bụng số tiền này để sau này già yếu không phải phiền đến con.

Bà lấy tờ giấy nháp, cầm bút tính. 120 triệu cộng 85 triệu tiền mặt là 205 triệu. Vừa đủ 200 triệu tiền sính lễ. Còn 2 cây vàng thì…

Bà đặt bút xuống. Vàng bây giờ đắt đỏ, 2 cây vàng là một khoản không nhỏ. Bà còn thiếu, thiếu nhiều.

Bà mở tủ, lấy khung ảnh tốt nghiệp đại học của Đăng ra ngắm. Trong ảnh, nó mặc áo cử nhân, cười tươi rói, một tay giơ cao tấm bằng. Hôm ấy bà nghỉ bán 1 buổi, đi từ sáng sớm lên trường nó, chen chúc giữa bao nhiêu phụ huynh để chụp được tấm ảnh này. Người ta hỏi bà làm nghề gì mà nuôi con ăn học thành tài, bà chỉ cười, bảo tôi bán hàng khô ngoài chợ.

Bà đặt khung ảnh xuống. Thằng bé của bà sắp lấy vợ. Lẽ ra bà phải vui. Mà sao trong lòng bà cứ nặng trĩu như có đá đè.

Ngoài hiên, gió thổi làm cái chuông gió leng keng. Hồi Đăng còn bé, nó thích nhất cái chuông gió này, cứ đòi mẹ treo ở cửa sổ phòng nó. Lớn rồi, nó không còn để ý đến nữa, nhưng bà vẫn treo ở hiên, nghe tiếng leng keng cho vui tai.

Bà ngồi thừ ra một lúc. Từ hồi bố Đăng bỏ đi năm nó lên 3, một mình bà nuôi nó khôn lớn. 23 năm, bà đã quen với việc thiếu thốn, quen với việc xoay xở. Có những tháng tiền học của con không đủ, bà phải đi vay nóng của bà Tư đầu chợ, rồi còng lưng trả dần. Có những đêm mưa, sạp hàng ướt hết, bà ngồi khóc một mình rồi sáng hôm sau lại ra chợ như không có chuyện gì.

Nhưng lần này, con số nó lớn quá. Lớn đến mức bà tính đi tính lại, vẫn thấy hụt.

Bà gấp tờ giấy nháp lại, cất đi. Vay mượn thì bà không muốn. Cả đời bà ghét nhất là nợ nần. Nợ tiền đã đành, nợ tình còn khó trả hơn.

Điện thoại trên bàn rung lên. Tin nhắn của Huyền Anh: “Bác ơi, mai mẹ cháu muốn sang bàn kỹ chuyện sính lễ với bác ạ.”

Bà nhìn dòng tin nhắn một lúc lâu. Con bé lễ phép, có gì cũng thưa gửi đàng hoàng. Bà nhắn lại: “Ừ, bác ở nhà cả ngày mai. Cháu bảo mẹ cháu cứ sang.”

Bà đặt điện thoại xuống. Ngày mai, hai họ gặp nhau, mọi chuyện sẽ được đặt lên bàn. 200 triệu, 2 cây vàng, 3 năm ở rể, cưới trong tháng. Bà nghĩ đến bà Liên, người đàn bà sắc sảo với đôi mắt lúc nào cũng như đang tính toán. Ngày mai, bà sẽ phải ngồi đối diện với người đàn bà ấy, gật đầu với những con số mà trong lòng thì đang rỉ máu. Bà phải chuẩn bị tinh thần.

Bà cất cuốn sổ tiết kiệm vào ngăn kéo, khóa lại. 85 triệu tiền mặt nằm im trong phong bì giấy xi măng. Bà tắt đèn phòng khách, đi về buồng mình.

Nằm trên giường, bà nghe tiếng Đăng trở mình bên phòng bên cạnh. Thằng bé đã nín khóc. Bà nhắm mắt lại, trong đầu vẫn quay cuồng những con số. 200 triệu. 2 cây vàng. 3 năm ở rể. Cưới trong tháng.

Bà thở dài, kéo chăn lên ngang ngực. Mai rồi tính. Đời bà, có việc gì mà chưa xoay xở được đâu. Bà nhắm mắt lại, ép mình ngủ để mai còn dậy sớm ra chợ. Ngoài hiên, cái chuông gió lại leng keng trong gió đêm.