Chương 1

Tối đó Diễm mang thau đồ ra bến nước sau nhà. Trăng rằm lên cao, sáng vằng vặc, soi rõ cả bãi bồi lồi lên giữa vàm vì nước đang ròng. Tiếng ếch nhái râm ran hai bên bờ. Cô ngồi xuống bậc đá, vừa vò chiếc áo bà ba của má vừa nghĩ vẩn vơ chuyện mai lên thị xã nộp hồ sơ học nghề may. Thi tốt nghiệp xong rồi, ở nhà mãi cũng chán, mà nghĩ tới cảnh xa nhà cô lại thấy lòng lửng lơ khó tả.

Tiếng sột soạt đều đều từ mặt sông vọng lại làm cô ngẩng lên.

Giữa Vàm Đen, ngay chỗ vệt trăng sáng nhất, một người đàn bà đứng quay lưng về phía cô. Áo đỏ thẫm, tóc xõa dài tới thắt lưng. Nước chỉ ngập tới đầu gối bà ta. Tay phải bà ta cầm một chiếc lược gỗ, đang chải tóc, từng nhát, từng nhát, chậm rãi như không có gì phải vội. Tiếng lược sột soạt hòa vào tiếng nước vỗ bờ, nghe rợn rợn mà cô không hiểu vì sao.

Thau đồ tuột khỏi tay Diễm, úp xuống bậc đá nghe cái cộp.

Hồi Diễm mười tuổi, có một buổi chiều hai bà cháu ngồi ở hiên nhà ngoại nhặt rau. Ngoại vừa nhai trầu vừa dặn cô, giọng rì rầm như sợ ai nghe thấy:

- Ngoại dặn con, sau này lớn, nếu thấy người áo đỏ ngoài vàm thì coi như không thấy. Về nhà, đừng nói với ai nghen con.

Hồi đó Diễm gật đầu cho qua, tưởng ngoại dọa con nít. Giờ nhớ lại, sống lưng cô lạnh toát.

Cô chớp mắt một cái rồi đưa tay dụi mạnh thêm lần nữa.

Mặt vàm trống trơn. Chỉ còn vệt trăng lấp loáng và tiếng nước vỗ bờ đều đều. Người đàn bà áo đỏ như chưa từng đứng đó.

Diễm ngồi thêm một lúc, tim đập thình thịch, rồi bật cười gượng một mình. Trăng sáng quá nên hoa mắt đó thôi. Mấy đêm nay cô thức khuya quen rồi, người mệt nên thấy bậy thấy bạ. Với lại, ai mà đứng giữa sông giờ này được, nước lạnh cóng chân.

Cô cúi xuống vớt thau đồ lên, vò vội cho xong rồi ôm vào nhà. Ngoại dặn đừng nói với ai, mà cô cũng chẳng biết kể với ai cái chuyện hoa mắt của mình. Cô không nói.

Về tới nhà, Út Mơ đang ngồi ở hiên chờ chị:

- Chị đi giặt đồ sao lâu vậy? Diễm há miệng định kể chuyện người áo đỏ, rồi nhớ lời ngoại dặn, lại ngậm lại:

- Trăng đẹp quá, chị ngồi ngắm chút. Mơ tin ngay, còn dặn mai chị dẫn em ra bến ngắm trăng nữa. Diễm xoa đầu em, dạ ừ cho qua. Má đã dành dụm được một khoản cho cô học nghề, cô không muốn má phải lo thêm chuyện không đâu.

Ba hôm sau, bà ngoại mất trong giấc ngủ.

Sáng đó má cô sang nhà ngoại đưa cháo như mọi khi, rồi tiếng má khóc ré lên làm cả xóm thức giấc. Diễm chạy sang, thấy ngoại nằm yên trên giường tre, mặt hiền như đang ngủ, hai tay đặt ngay ngắn trên ngực. Má cô quỳ sụp xuống bên giường, khóc không thành tiếng. Ba cô đứng ở cửa, hai tay buông thõng, nhìn trân trân vào khoảng không.

Ngoại đã yếu từ đầu năm, ai cũng biết bà không còn lâu. Vậy mà khi chuyện đến, cả nhà vẫn như bị ai đánh một gậy vào đầu.

Đám tang dựng rạp ngay sân nhà ngoại. Mấy chú trong họ chặt tre dựng khung từ sáng sớm, phủ bạt xanh lên trên. Bàn thờ đặt giữa nhà, di ảnh ngoại cười hiền trong khung kính, hai bên là cặp đèn cầy cháy leo lét. Khói nhang cuộn lên nghi ngút, cay xè mắt. Mấy bà thím trong họ xúm nhau sau bếp nấu cháo khuya, rửa ly tách loảng xoảng. Người trong xóm ra vào viếng nườm nượp, để tiền phúng điếu vào thùng rồi ngồi lại uống chén trà, kể chuyện ngoại hồi còn trẻ. Có người mang tới nải chuối xanh, có người mang tới chục trứng vịt. Tình làng nghĩa xóm những lúc tang gia bối rối mới thấy rõ.

Diễm mặc áo tang trắng, quỳ bên quan tài, đầu óc trống rỗng. Mới ba hôm trước cô còn thấy ngoại ngồi nhai trầu ở hiên nhà này, còn mắng cô thức khuya coi chừng đau bao tử. Giờ ngoại nằm đó, im lìm. Diễm cứ nhìn chằm chằm vào đôi tay ngoại đặt ngay ngắn trên ngực. Đôi tay gầy guộc đầy đồi mồi, đã từng bế cô, từng đút cháo cho cô những ngày cô bệnh. Giờ đôi tay đó lạnh ngắt.

Chiều hôm đó ông Cả Vinh đến viếng. Ông đi cùng mấy chú trong họ, ăn mặc chỉnh tề. Với tư cách trưởng họ, ông thắp ba nén nhang, vái ba vái thật sâu trước linh cữu, rồi quay sang đặt bàn tay to và ấm lên vai Diễm.

Ông nói, giọng trầm và chậm:

- Tội nghiệp ngoại con. Ráng giữ mình cho sạch sẽ tới rằm tháng bảy nghen con. Diễm ngẩng lên ngơ ngác:

- Dạ?

Cô chưa kịp hỏi lại thì ông Cả Vinh đã quay đi bắt tay mấy chú trong họ, như thể câu nói vừa rồi chỉ là lời dặn dò bâng quơ.

Ba Lệ đứng gần đó, mặt bỗng tái mét. Bà vội bước tới, kéo Diễm sang một bên, tay bà lạnh ngắt.

- Ông Cả nói giỡn đó con. Đi, vô trong phụ má. Diễm níu tay áo bà:

- Má, dâu tháng bảy là sao? Nãy con nghe thím Tư nói với thím Năm là tới lượt con Diễm… Ba Lệ gắt, giọng khác hẳn mọi ngày:

- Con nít hỏi nhiều! Rồi như nhận ra mình hơi lớn tiếng giữa đám tang, bà quay mặt đi, đưa tay áo chùi vội khóe mắt:

- Tới đó rồi con biết. Giờ lo cho ngoại trước đi.

Chiều đó Diễm phụ mấy thím nhặt rau sau bếp. Thím Tư vừa nhặt vừa nói bâng quơ:

- Rằm tháng bảy này làm lễ cho con Diễm, phải may cho nó bộ áo mới… Thím Năm huých nhẹ vào tay bà, hất mặt về phía Diễm. Cả hai im bặt, cười trừ. Diễm cúi mặt nhặt rau tiếp mà hai tai nóng ran. Áo mới? Lễ gì mà phải may áo mới cho cô?

Tối đó, lúc Diễm đang phụ thay đèn cầy trên bàn thờ, Thức bưng tới một ly trà đường còn bốc khói, tay còn dính vệt dầu máy chưa rửa sạch. Anh nói, hơi lúng túng:

- Uống miếng đi Diễm. Mấy đêm nay em thức nhiều rồi. Diễm đón ly trà, hai tay ôm cho ấm:

- Cảm ơn anh. Anh phụ dựng rạp từ sáng, mệt không? Thức gãi đầu, cười hiền:

- Quen rồi. Anh đứng tần ngần một lúc rồi buột miệng:

- Ngoại… ngoại em đi thanh thản mà. Bà hiền vậy, đi đâu cũng được thương.

Diễm gật đầu, cổ họng nghẹn lại. Cô quay đi chỗ khác, giả vờ xem lại bấc đèn, sợ mình khóc trước mặt anh.

Út Mơ thì khóc từ sáng tới tối, mắt sưng húp như hai trái chôm chôm, cứ bám riết lấy tay chị không rời.

- Chị, ngoại đi đâu vậy? Ngoại có về nữa không? Diễm ôm em vào lòng, không biết trả lời sao, chỉ biết vỗ nhẹ lên lưng nó.

Hai Hùng ngồi ở góc sân, lặng lẽ uống trà nguội. Thấy con gái nhìn, ông chỉ gật đầu một cái, ánh mắt mệt mỏi của người đàn ông vừa mất đi người thân mà không biết nói gì. Diễm muốn tới ngồi cạnh ba, nhưng chân cô như đeo chì. Cô sợ mình sẽ khóc òa lên mất, mà đám tang thì còn dài.

Khuya, Diễm bưng chén trà nóng ra cho ba. Hai Hùng đón lấy, xoa đầu con gái, bàn tay thô ráp vì chai lưới:

- Ngoại thương con nhất nhà. Con ráng… Ông bỏ lửng câu nói, quay đi chỗ khác. Diễm biết ba định nói gì: ráng lo lễ cho ngoại chu đáo. Cô dạ nhỏ một tiếng.

Khuya, lúc Diễm ra sau hè rửa mặt, cô nghe tiếng hai bà thím đang rửa chén, nói chuyện rì rầm sau vách lá:

- Con Diễm là con đầu của con Lệ đó nghen…

- Ừ, tới lượt nó rồi. Rằm tháng bảy này làm lễ…

Tiếng nước chảy ào ào át mất mấy chữ sau. Diễm đứng sững, tay cầm cái khăn mặt ướt sũng nhỏ nước tong tong xuống đất. Tới lượt cô? Làm lễ gì? Lễ gì mà ông Cả Vinh phải dặn cô “giữ mình cho sạch sẽ”?

Cô định bước tới hỏi thì thím Tư đã đứng dậy đổ thau nước, thấy cô liền cười xòa:

- Rửa mặt hả con? Nước lạnh đó, rửa lẹ rồi vô ngủ đi.

Diễm cười gượng, vốc nước lên mặt. Nước lạnh buốt làm cô tỉnh táo hẳn. Cô quyết định để mai hỏi má, hỏi cho ra lẽ, chứ cứ nghe lõm bõm thế này cô chịu không nổi.

Đêm đưa tang ngoại về xong, cả nhà mệt rã rời. Má cô nằm vật ra giường là ngủ thiếp đi, tiếng thở đều đều. Út Mơ cuộn tròn bên cạnh má, tay vẫn nắm chặt vạt áo chị trước khi ngủ quên. Ba cô còn ngồi ngoài hiên, đốm lửa thuốc lập lòe trong bóng tối.

Diễm nằm trên giường, mắt mở thao láo nhìn trần nhà tối om.

Người đàn bà áo đỏ giữa vàm. Câu nói của ông Cả Vinh. Mặt má tái mét. Mấy lời rì rầm của thím Tư.

Cô xâu chuỗi lại mà không xâu được. Người đàn bà áo đỏ có liên quan gì tới “dâu tháng bảy” không? Hay chỉ là trùng hợp, cô hoa mắt đúng đêm rằm, ngoại mất đúng ba hôm sau? Cô không tin ma quỷ, nhưng cái cách cả nhà lảng tránh khi cô hỏi tới, cái cách má gắt lên khác thường… những thứ đó thì không phải hoa mắt.

Mai, cô nhất định phải hỏi má cho ra lẽ.

Điện thoại rung khẽ trong túi áo. Tin nhắn Zalo của Thức hiện lên:

- Cô ngủ chưa? Đừng buồn nhiều nghen. Ngoại cô hiền vậy, ở đâu cũng phù hộ cho con cháu. Diễm nhìn dòng tin nhắn một lúc rồi gõ trả lời:

- Cảm ơn anh. Anh cũng ngủ sớm đi.

Cô đặt điện thoại xuống, nghĩ bụng anh Thức hiền thiệt, hiền tới mức vụng về. Rồi cô trở mình, cố dỗ giấc ngủ, thiếp đi lúc nào không hay. Trong mơ, cô thấy mình đứng ở bến nước, trăng rằm sáng vằng vặc. Người đàn bà áo đỏ đứng giữa vàm, tay cầm lược gỗ chải tóc từng nhát chậm rãi. Rồi bà ta ngừng tay. Từ từ, bà ta quay đầu lại nhìn cô. Diễm muốn bỏ chạy mà hai chân như bị đóng đinh xuống đất.

Diễm giật mình tỉnh dậy, trời còn chưa sáng. Tim cô đập thình thịch như muốn vỡ lồng ngực. Ngoài kia, Vàm Đen vẫn vỗ bờ đều đều, vô tư như không có chuyện gì xảy ra.

Cô nằm im, nghe tiếng tim mình đập, và lần đầu tiên trong mười tám năm sống ở cái làng này, cô thấy sợ. Cô ngồi dậy, rón rén ra cài lại then cửa sổ cho chắc, rồi chui vào chăn, kéo kín tới tận cằm. Còn chưa đầy một tháng nữa là rằm tháng bảy. Cô không biết “dâu tháng bảy” nghĩa là gì, nhưng cô biết chắc một điều: từ đêm nay, cô sẽ không dám ra bến nước một mình nữa.